zamknij [x]
oprogramowanie komputerowe arisco

Domy Prawo O DPS, Kontakt

wstecz

(aut. Renata Kobierska - MEDI 3/2010; dps.pl 10.06.2011)

 

Renata Kobierska - Dyrektor Domu Pomocy Społecznej w Kaliszu

 

„Nic smutniejszego jak przebywać sam na sam bez żadnego zajęcia,

tyrani dobrze o tym wiedzą,

toteż zamykają niekiedy w czterech ścianach,

nie dając im nawet książek"

 

Walter

 

 

Od dawna wartość zajęcia i pracy są znanymi i cenionymi środkami leczniczymi. Dlatego jedną z form aktywizacji jest terapia zajęciowa, która jest „swoistą klamrą spinającą rehabilitację leczniczą i społeczną; uzupełnia także fizjoterapię i rehabilitację psychologiczną'".

 

Podstawową formą aktywizacji w domach pomocy społecznej jest terapia zajęciowa o działaniu wielokierunkowym, oparta na wykorzystaniu tkwiącego w każdym człowieku potencjału rozwojowego. Terapia zajęciowa daje mieszkańcom szansę czynnego uczestnictwa w takiej formie twórczości, która odpowiada ich indywidualnym uzdolnieniom i możliwościom. Jest to jeden z ważniejszych czynników rehabilitacji społecznej. Terapia ma na celu przezwyciężenie nudy występującej w domach pomocy społecznej, włączenie jak najszerszego grona osób w normalny nurt życia oraz usprawnianie psychicznie i fizycznie. Charakteryzuje się dużą liczbą czynności, które mogą służyć jako środek leczenia lub rehabilitacji. Pojęcie to oznacza zatem system działań stosowanych wobec chorych i jednostek o zaburzonym rozwoju jak również wobec osób pełnosprawnych.

 

Terapia zajęciowa powinna spełniać następujące zadania: usprawniać psychicznie i fizycznie, dążyć do poprawy zaradności osobistej oraz przystosować mieszkańców do funkcjonowania społecznego. Proces terapeutyczny, w odróżnieniu od innych rodzajów zajęć, nie ma z góry narzuconego programu, który musiałby być bezwzględnie zrealizowany.

 

Terapia zajęciowa zawiera bogactwo metod i technik, które umożliwiają dotarcie do uczestników, pozwala rozwijać ich uzdolnienia i redukuje uzależnienie od innych. Daje każdej osobie szansę wyrażania siebie w dostępnej i indywidualnej formie aktywności oraz pozwala na wybór takiej formy twórczości, która odpowiada indywidualnym uzdolnieniom i możliwościom podopiecznych, bowiem każda z osób jest inna, ma inne braki i deficyty.

 

Terapia przy użyciu pracy rozszerza zakres umiejętności praktycznych, ułatwiając kontakty z ludźmi w domu i poza nim. Powinna objąć jak największą liczbę uczestników, gdyż ma to korzystny wpływ na usamodzielnienie, likwiduje zahamowania, poczucie nieprzydatności, podkreśla wartość jednostki i pożytecznie wypełnia czas wolny.

W naszym Domu każdy mieszkaniec traktowany jest indywidualnie - jest nie tylko biorcą, ale przede wszystkim współautorem i realizatorem procesu aktywizacji. Ma on możliwość wyboru takiej formy terapii, która jest dla niego z wielu powodów najlepsza i najbardziej odpowiada jego potrzebom, zainteresowaniom i możliwościom.

 

Terapeuta zajęciowy i pracownik kulturalno-oświatowy proponują w naszym Domu następujące zajęcia:

  • ergoterapię - terapię pracą

  • arteterapię - zajęcia plastyczne

  • silwoterapię - kontakt z przyrodą, świeżym powietrzem

  • terapię kulinarną

  • terapię za pomocą tańca

  • biblioterapię

  • muzykoterapię - czynną i bierną

  • poezjoterapię.

 

Zajęcia terapeutyczne i kulturalno-oświatowe odbywają się codziennie. Są one prowadzone w sali terapii zajęciowej oraz sali muzykoterapii. Przed południem odbywają się zajęcia grupowe prowadzone metodą ergoterapii, m.in. robótki ręczne, prace plastyczne, prace w drewnie, rzeźba, hafciarstwo, gobeliny, zajęcia kulinarne, praca w ogródku przydomowym itp.

 

Codziennie odbywają się także zajęcia w bibliotece - głośne czytanie książek i gazet. Po obiedzie organizowane są zajęcia z muzykoterapii oraz praca indywidualna z mieszkańcami w pokojach.

 

W ramach zajęć kulturalno-oświatowych organizowane są różnorodne imprezy typu: Jasełka, Walentynki, Dzień Mat-

ki i Ojca, Dzień Babci i Dziadka, Dzień Seniora, wieczorki poetyckie. Akademia Seniora, Tłusty Czwartek itp. Przygotowany jest również odpowiedni repertuar i scenografia oraz poczęstunek. Imprezy takie odbywają się głównie w kawiarence Domu. W okresie letnim organizowana jest rekreacja na świeżym powietrzu, spacery, gry zręcznościowe, śpiew itp. Natomiast w okresie jesienno-zimowym chętnie wybieramy się do teatru, kina, muzeum oraz na różne wystawy organizowane na terenie Miasta.

 

Wszystkie te działania mają na celu zapobieganie bierności seniorów, która powoduje w zachowaniu jednostki brak przejawów jej woli - przeciwieństwo aktywności. Niejednokrotnie pojęcie bierności mylone jest z bezczynnością lub niską reaktywnością jednostki, choć nie są to określenia tożsame. Słownik współczesny języka polskiego definiuje przymiotnik „bierny" jako „wykazujący postawę niezaangażowaną, nie podejmujący żadnej inicjatywy; bezwolny, obojętny". W celu przeciwdziałania temu zjawisku stworzone zostały innowacyjne programy, które są realizowane w ramach terapii zajęciowej.

 

Zalicza się do nich nasz projekt „Moda łączy pokolenia" oparty na socjoterapii. Pokaz mody odbył się 5 czerwca 2010 roku w kaliskim Domu Pomocy Społecznej i był swoistym treningiem umiejętności społecznych. Na wybiegu zaprezentowały się mieszkanki Domu, ich córki i wnuczki. Pokaz obejrzało ponad 500 osób.

 

Przygotowania do tego niecodziennego wydarzenia trwały kilka miesięcy. Specjalnie na tę imprezę, którą włączono w obchody Dni Święta Miasta Kalisza, zaprojektowano stroje dla mieszkanek Domu. Panie pełniły na wybiegu rolę babć, pracownice DPS wcieliły się w rolę ich córek, a licealistki i studentki były w tym dniu ich wnuczkami. Projekty przygotowane zostały przez dr Monikę Kostrzewę - na co dzień pracownika Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Kaliszu. Ich wykonanie wymagało indywidualnego podejścia do każdej z modelek, poznania ich osobowości i wnętrza, co w efekcie końcowym przyczyniło się do powstania kolekcji na wysokim artystycznym poziomie. W prezentacji uczestniczyły więc trzy pokolenia kobiet różniących się wiekiem, ale nie urodą. Każda z nich była bowiem piękna na swój sposób.

 

Poszczególne sety tworzyły jedną całość, aby podkreślić fakt, że różne pokolenia kobiet najlepiej łączy moda.

Kreacje uszyły nauczycielki z Centrum Kształcenia Praktycznego w Kaliszu, a w ich wykonaniu pomagali uczniowie tej szkoły. Kreacje przygotowane zostały z materiałów i tkanin podarowanych przez sponsorów, do których należy między innymi kaliski WISTIL.

 

Pokazując projekt „ Moda łączy pokolenia" szerokiej publiczności Kalisza oraz gościom zagranicznym, chcieliśmy zrealizować kilka istotnych przestań o charakterze społecznym. Przede wszystkim chcieliśmy pokazać, że w ten sposób przeciwdziałamy wykluczeniu społecznemu osób starszych, mieszkających w naszym Domu. Panuje bowiem przekonanie, że domy pomocy są miejscem stagnacji, nudy i życia od posiłku do posiłku.

 

U nas tak nie jest. O tym, jak żyjemy na co dzień, można przeczytać na naszej stronie internetowej www.dpskalisz.pl. Ponadto, w naszym zamyśle było przełamanie stereotypów myślenia, bo starość nie musi być smutna i szara, nie tyko w sposobie bycia i zachowania, ale również w sposobie wyrażania siebie poprzez strój, który jest przecież częścią naszej osobowości. Realizując to przedsięwzięcie, chcieliśmy pokazać, że moda nie jest tematem tabu dla osób starszych, a zwłaszcza dla kobiet mieszkających w DPS.

 

W zamyśle całego projektu mieliśmy także nie tylko zintegrowanie trzech pokoleń kobiet, ale również pokazanie tym najmłodszym, że proces starzenia się jest naturalny i nieunikniony. Ze starością trzeba się więc oswoić i odpowiednio do niej przygotować. Dla najstarszych modelek było to też pokonanie pewnych słabości, tremy czy braku wiary w siebie. Udział w pokazie był dla mieszkanek Domu przeżyciem wzmacniającym poczucie własnej wartości oraz łamiącym stereotypy myślenia, że piękne mogą być tylko kobiety młode.

 

Poprzez realizację tego przedsięwzięcia chcieliśmy zwrócić uwagę, że piękno można i trzeba rozpatrywać w kategorii wieku, doświadczenia i życiowej mądrości. Starość zaś nie musi być smutna, szara i nieciekawa. Tym projektem udowodniliśmy, że może być kolorowa, pełna życiowych pasji i spełnienia zamierzeń, na których realizację zabrakło czasu w przeszłości. Mieszkanki, poprzez swój udział w projekcie, obudziły swoją wiarę w społeczną przydatność, co było celem socjoterapeutyczej terapii zajęciowej, dzięki której nastawienie do świata i ludzi uległo diametralnej przemianie.

 

Projekty takie jak nasz pokazują seniorom, że są pełnowartościowymi osobami, które także mają coś do zaoferowania światu.

 

Celem naszego przedsięwzięcia było także zaktywizowanie mieszkańców do codziennego życia oraz zintegrowanie środowiska - mieszkańców naszego Domu, studentów Wydziału Pedagogiczno-Artystycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Kaliszu, Studentów Państwowego Pomaturalnego Studium Kształcenia Animatorów Kultury, uczniów Centrum Kształcenia Praktycznego, Zespołu Szkół Gastronomiczno-Hotelarskich, Centrum Tańca WYPYCH oraz pozostałych mieszkańców Kalisza.

 

Pokaz odbył się na terenie Domu wśród pięknej zieleni, stanowiącej naturalną scenografię wybiegu dla dwunastu modelek. Projektem zainteresowała się nawet redakcja gazety „Naj", poświęcając mu dwie kolumny. Znalazł on też pozytywne odzwierciedlenie w kaliskich mediach i lokalnej prasie, a po jego zakończeniu powstał profesjonalny katalog.

Realizacja projektu „Moda łączy pokolenia" spełniła zatem jedno z głównych zadań terapii zajęciowej, która stawia sobie za cel podniesienie aktywności mieszkańców DPS i zintegrowanie ich z młodymi mieszkańcami Kalisza.

 

Przełamał przekonanie o bezsilności osób starszych, zapobiegł ich marginalizacji i wykluczeniu społecznemu. Osoby starsze są bowiem poddawane presji, iż „trzeba się odsunąć, bo świat jest dla młodych". Często przejście na emeryturę jest swoistą cezurą, wiele osób traci sens życia, izoluje się od społeczeństwa, seniorzy często czują się niepotrzebni. Także utrata bliskich jest traumatycznym przeżyciem i często wiąże się z zamieszkaniem w domu pomocy społecznej. Świadomość tych zmian oraz nasilające się zmiany zdrowotne zaczynają negatywnie wpływać na sprawność, samodzielność oraz zdrowie psychiczne tych osób, co w konsekwencji prowadzi do utraty poczucia przydatności.

 

Udział w projekcie podkreślił fakt pewnej niezwykłości kobiet biorących w nim udział, których ponury obraz nie dotyczy. Wystąpiły one przed szerokim gronem publiczności jako kobiety piękne, odważne, chętne do życia i pełnego w nim udziału, udowadniając, iż nie wszystkie starsze panie są bezsilne, chore i nie radzą sobie z codziennym życiem. Na wybiegu udało im się wywrzeć na odbiorcach czar wewnętrznego spokoju, piękna i uroku osobistego. Niewątpliwie im większą aktywność przejawiają ludzie trzeciego wieku, tym ich kondycja psychiczna i fizyczna ulega większej poprawie. Działania skierowane na skalę lokalną, takie jak projekt „Moda łączy pokolenia", z pewnością wpływają na wzrost aktywności społecznej seniorów. Dzięki takim działaniom mieszkanki DPS nie czują swojej odmienności spowodowanej wiekiem. Wręcz odwrotnie - mają poczucie, że są pięknymi, pełnowartościowymi kobietami mającymi jeszcze wiele do zrobienia.

 

Przypisy i bibliografię znaleźć można tylko w papierowej wersji artykułu zamieszczonej w MEDI