oprogramowanie komputerowe arisco

Domy Prawo O DPS, Kontakt

wstecz

(aut. Katarzyna Kaliszewska - MEDI 1/2012; dps.pl 16.04.2012)

 

 Katarzyna Kaliszewska -  Europejskie Centrum Opieki Długoterminowej

„Zabiegi higieniczne, jakie wykonuje opiekun, pozwalają nie tylko na zachowanie czystości czy poprawę samopoczucia pacjenta, ale są także elementem tworzącym relację i elementem pro­filaktyki zakażeń czy odleżyn."

 

W życiu chorego, zwłaszcza cho­rego przewle­kle, o wysoką jakość życia sta­le trzeba walczyć. Dążąc do po­prawy tej jakości, dbając o zacho­wanie komfortu i dobrego samo­poczucia chorego, opiekun musi dać od siebie bardzo wiele. Po­prawa jakości życia chorego idzie w parze ze staraniem o nadanie jego życiu wartości, co jest tym trudniejsze, im bardziej chory i zależny od opiekuna jest pacjent.

 

WYZWANIA PRACY Z CHORYM

 

Praca z chorym nie jest łatwa - wymaga dużych pokładów ciepła i cierpliwości, olbrzymiej empatii i zaangażowania. Dla opiekunów jest to praca ciężka fizycznie i wy­czerpująca emocjonalnie. Chory człowiek bywa niewdzięczny, niemiły i agresywny, a opiekun nie może odpłacić się tym sa­mym. Z uśmiechem na twarzy musi wykonywać nawet naj­bardziej przykre czynności, być świadkiem wielu nieprzyjemnych sytuacji, pracować z wieloma różnymi schorzeniami. Z drugiej strony pacjenci potrafią okazać wielką wdzięczność, z radością reagować na każdy gest opieku­na i wyrozumiale podchodzić do słabości czy niedociągnięć, jakie widzą w pracy swoich opieku­nów.

 

Dla chorego bycie pacjentem także nie jest proste. Niejedno­krotnie oznacza to konieczność przełamania swojego wstydu, po­zwolenie na naruszenie własnej nietykalności i przekroczenie gra­nic intymności. Pacjentom często ciężko przychodzi pogodzenie się z faktem, że są słabym ogniwem w relacji z opiekunem, że ich cia­ło czy umysł zawodzą na tyle, że potrzebna jest druga osoba, aby chory mógł dojść do zdrowia lub dalej na nim nie podupadać. Cho­ry, który nie przyjmuje do wiado­mości, że potrzebuje opieki, jest jeszcze trudniejszym pacjentem.

 

RELACJA OPIEKUN-PACJENT

 

Pod każdym względem relacja chorych z opiekunami jest skom­plikowana i to, w jaki sposób bę­dzie przebiegać, warunkowane jest wieloma czynnikami. Z pew­nością codzienna pielęgnacja jest jednym z punktów zapalnych. Bardzo łatwo tu o naruszenie kruchych granic, jakie utrzymu­ją stan komfortu, poczucia bez­pieczeństwa i zaufania, którym darzą się wzajemnie chory i jego opiekun. Z tego powodu warto zwrócić szczególną uwagę na proces pielęgnacyjny.

 

Zabiegi higieniczne, jakie wy­konuje opiekun, pozwalają nie tylko na zachowanie czystości czy poprawę samopoczucia pa­cjenta, ale są także elementem tworzącym relację i elementem profilaktyki zakażeń czy odleżyn. Ponieważ pielęgnacja odbywa się regularnie, pozwala na dokład­ną obserwację stanu chorego, w tym także zmian skórnych, ja­kie mogą się pojawić. Dzięki te­mu możliwa jest szybka reakcja na pierwsze symptomy sugerują­ce nieprawidłowości.

 

Budowanie więzi między cho­rym a jego opiekunem podczas codziennej pielęgnacji jest istot­ne z punktu widzenia całego pro­cesu opieki. Wzajemne zaufanie widoczne podczas tej najbardziej intymnej czynności, jaką jest hi­giena chorego, będzie również zauważalne w innych sytuacjach - podczas rozwiązywania kon­fliktów, opanowywania agresyw­nych zachowań, czy zmiany opa­trunków lub podawania leków. Warto więc rozmawiać z pacjen­tem podczas zabiegów pielę­gnacyjnych, słuchać jakie są jego potrzeby i reagować na sygnały, jakie daje.

 

PIELĘGNACJA NA CO DZIEŃ

 

Codzienna pielęgnacja, jeśli jest wykonywana prawidłowo, pozwala na zachowanie skóry chorego w dobrej kondycji, bez względu na to, w jakim stanie jest pacjent. Trzeba pamiętać, aby dostosować środki pielę­gnacyjne do typu skóry chorego oraz, jeśli jest taka konieczność, aby stosować specjalistyczne pre­paraty pielęgnacyjne.

 

Prawidło­wa pielęgnacja obejmuje 3 kroki:

1. Delikatne oczyszczanie skó­ry z zanieczyszczeń - absolutna podstawa pielęgnacji.

2. Wspomaganie regeneracji naskórka oraz aktywizacja skó­ry - zaspokojenie szczególnych potrzeb skóry, w tym nawilżanie, natłuszczanie, pobudzanie mikrocyrkulacji.

3. Zabezpieczanie skóry przed powstawaniem podrażnień - element profilaktyki.

 

 

W zależności od potrzeb i sta­nu zdrowia chorego można wy­konać toaletę częściową (np. toaleta części intymnych po wy­próżnieniu) lub całkowitą. Przy wykonywaniu wszelkich czynno­ści higienicznych należy pozostać konsekwentnym i stanowczym, ale jednocześnie zapewnić cho­remu poczucie bezpieczeństwa i intymności. Jeśli pacjent jest na tyle sprawny, aby wykonywać część czynności samodzielnie, należy mu to umożliwić, mimo chęci wyręczenia go. Jeśli choro­ba uniemożliwia jakąkolwiek sa­modzielność, pacjent będzie się czuł bardziej komfortowo, jeśli opiekun przed wykonaniem każ­dej czynności uprzedzi chorego o tym, co za chwilę będzie robił. Choć wydaje się to oczywiste, opiekun nie powinien zapominać o tym, że pielęgnuje osobę, któ­rej uczucia łatwo można zranić.

 

U chorych wymagających szczególnej pielęgnacji, np. cho­rych z ranami, odleżynami czy stomią, konieczne jest ścisłe sto­sowanie się do zaleceń lekarza oraz szczególna dbałość o wy­konanie każdej czynności higie­nicznej. Na znaczeniu zyskuje też obserwacja stanu i koloru skóry, wygląd skóry może bowiem su­gerować schorzenia wewnętrz­ne. W przypadku chorych ob­łożnie szczególną rolę odgrywa wspomniany wcześniej krok 3 pielęgnacji, czyli ochrona skóry. Kremy pielęgnacyjne, zostawiające na skórze warstwę ochronną, powinny być tu regularnie stoso­wane.

 

Oto kilka wskazówek, dotyczą­cych codziennej pielęgnacji obłoż­nie chorego:

 

Przed przystąpieniem do zabie­gów higienicznych upewnij się, że wszystkie potrzebne akceso­ria masz pod ręką. Na czas mycia zabezpiecz łóżko specjalnym podkładem higie­nicznym.

 

Toaletę zacznij od mycia twarzy, szyi i uszu. Następnie przejdź do mycia ramion i torsu.

 

Skórę po oczyszczeniu należy delikatnie i dokładnie osuszyć.

 

Podczas mycia staraj się, aby odkryte były tylko te części cia­ła, które akurat są myte. Dzięki temu toaleta będzie dla chorego mniej krępująca.

 

Plecy chorego myj po odwróce­niu go na bok.

 

Podczas mycia stóp zwróć uwa­gę na przestrzenie między pal­cami. Pamiętaj o ich dokładnym osuszeniu.

 

»Po oczyszczeniu ciała można zaaplikować regenerujące skórę balsamy i pobudzić skórę ma­sowaniem z użyciem preparatu aktywizującego.

 

Zagrożone odparzeniami i odle­żynami partie skóry zabezpiecz specjalnymi kremami ochronny­mi.

 

Zęby/protezę należy myć po każdym posiłku, a włosy czesać przynajmniej raz dziennie. Pościel oraz piżamę chorego zmieniaj w miarę potrzeb - nie pozwól, aby chory przebywał w wilgotnej czy mokrej pościeli. Pamiętaj, że to w dużej mierze od Ciebie zależy, jaki będzie stan skóry chorego. Poświęcając wię­cej uwagi codziennym zabiegom higienicznym, wykonując je sta­rannie i z użyciem odpowiednich środków pielęgnacyjnych, zaosz­czędzisz choremu bólu, a sobie dodatkowej pracy.

 

WAGA PIELĘGNACJI

 

Znaczenia, jakie ma dla pacjen­ta bycie zadbanym, nie da się przecenić. Zabiegi higieniczne, wykonywane przez opiekuna, za­bezpieczają bowiem podstawo­we potrzeby chorej osoby. Warto jednak zwracać szczególną uwa­gę na tę sferę opieki nad pacjen­tem nie tylko dlatego, że popra­wia to samopoczucie chorego, ale także dlatego, że, w myśl zasady „łatwiej zapobiegać niż leczyć", w prosty sposób wdraża się niezbędną profilaktykę, tak istotną w opiece nad chorym.