zamknij [x]
oprogramowanie komputerowe arisco

Domy Prawo O DPS, Kontakt

wstecz

ALTERNATYWY CZTERY, CZYLI SOCJALNA METANOJA

Czwarty etap dyskusji. Już na zasadzie partnerstwa.

W minionym wieku, w czasie, gdy Resort przygotowywał ujednolicony tekst ustawy o pomocy społecznej, miałem okazję przedstawienia naszych postulatów Pani Mecenas, która całość opracowywała.

Pani wszystko skrzętnie zapisała. Jednak żaden z tych zapisów nie znalazł się potem w nowej wersji ustawy.

Przy kolejnym spotkaniu, z żalem zapytałem, dlaczego tak się stało. Pani szczerze odpowiedziała: �Wiecie Państwo, myśmy wszystkie te propozycje zawarli w projekcie, ale gdy doszło do głosowania, to posłowie wszystko odrzucili.�

Nie wytrzymałem i następnego dnia wygarnąłem to posłowi. A Ten na to: �Doskonale pamiętam. Sprawa wydawała nam się tak delikatna, że, aby przypadkiem czegoś nie popsuć, nikt z posłów nie wniósł żadnej poprawki.�

Teraz powszechnie znane są mechanizmy szybkiego wprowadzania zmian. Powszechnie również wiadomo, że bardzo trudno jest cokolwiek zmienić w tekście, który jest już drukiem sejmowym.

Jest jeszcze komisja sejmowa, ale jedyny poseł, zasiadający w tej komisji, który wcześniej pracował w MOPS-ie i �czuł bluesa�, ma teraz poważniejsze problemy.

W takim przypadku należy zastosować metodę, nazywaną potocznie metodą rybika cukrowego: czego nie można zwalczyć, to należy polubić.

Wszak wszyscy coś dostali.

Księgowe i organizatorzy pomocy społecznej: z lipcowego projektu zniknął zapis Art. 1.3. "Ustawa określa: sposób finansowania zadań pomocy społecznej" - w zamian, w sierpniowym projekcie wstawiono: Art. 1.3. "Ustawa określa: organizację pomocy społecznej".

Pracodawcy socjalni, otrzymali, tak oczekiwane, słowa o partnerstwie: Art.2.2. Pomoc społeczną organizują organy administracji rządowej I samorządowej, współpracując w tym zakresie, na zasadzie partnerstwa, z organizacjami społecznymi i pozarządowymi, Kościołem Katolickim, innymi kościołami, związkami wyznaniowymi, oraz osobami fizycznymi i prawnymi. Przy czym, z osobami fizycznymi, organy administracji rządowej i samorządowej będą współpracowały tylko do art. 23.

Bo już w art. 24 nie znalazło się słowo: �osoby fizyczne�, choć w obowiązującej ustawie, w analogicznym art. 12a. 1 jest odniesienie również do osób fizycznych.

Art. 24. 1. Organy administracji rządowej i samorządowej, zwane dalej �organami�, mogą zlecać realizację zadania z zakresu pomocy społecznej, udzielając dotacji na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zleconego zadania:

1) organizacjom pozarządowym prowadzącym działalność w zakresie pomocy społecznej;
2) osobom prawnym i jednostkom organizacyjnym; zwanym dalej: �podmiotami uprawnionymi�

Oczyszczono pole. Z fundacji i stowarzyszeń dopuszczono tylko te organizacje, które statutowo zajmują się pomocą społeczną.

Również i ja, za swoje natręctwo, dostałem co chciałem - najpierw przedstawiono warunki, kiedy można uchylić wydaną decyzję o przyznaniu świadczenia:

Art. 11. 2. Brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, nie dotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia pracy przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną, może stanowić podstawę do odmowy przyznania, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

A następnie uściślono pojęcie świadczenia: Art. 35.2 o �Świadczeniami z pomocy społecznej są: świadczenia niepieniężne: pobyt i usługi w domu pomocy społecznej�; Trochę zawoalowane, pewnie pisał prawnik.

No, ale jest.

Dla równowagi, z puli �podmiotów uprawnionych� do realizacji zleconych przez administrację zadań wykreślono osoby fizyczne. Może dlatego, że nie posiadają Statutu.

Najbardziej chyba cieszą się samorządowcy. Na wieść o proponowanych w ustawie zmianach, w Brodnicy, dla beneficjentów pomocy społecznej: zarówno pracowników jak i świadczeniobiorców, urządzono pokaz sztucznych ogni.

Art. 17. 2. Do zadań własnych gminy należy:

3) prowadzenie i zapewnienie miejsc w domach pomocy społecznej i ośrodkach wsparcia o zasięgu lokalnym oraz kierowanie do nich osób wymagających opieki;

Art. 60. 1. Obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności:

1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka;

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi;

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej.

Konsekwencją tego zapisu, tak mniemam, będą krótsze kolejki oczekujących na miejsca w domach pomocy społecznej. Ale może się też tak wydarzyć, że jakaś gmina, z braku płynności, nie przekaże na czas środków płatniczych. Takie zatory płatnicze mogą rozpocząć spiralę długów, a w konsekwencji bankructwa domów.

Także i Resort ugrał swoje.

Art. 124. Wojewoda sprawuje kontrolę, o której mowa w art. 22 pkt. 9 i 10 przez:

1) żądanie informacji, dokumentów i danych, niezbędnych do sprawowania kontroli;

2) swobodnego wstępu o każdej porze dnia i nocy do obiektów i pomieszczeń jednostki kontrolowanej;

3) przeprowadzania oględzin obiektów, składników majątku kontrolowanej jednostki oraz przebiegu określonych czynności objętych obowiązującym standardem;

4) żądania od pracowników kontrolowanej jednostki udzielenia informacji w formie ustnej i pisemnej w zakresie przeprowadzanej kontroli;

5) wzywania i przesłuchiwania świadków;

6) zwrócenia się o wydanie opinii biegłych i specjalistów z zakresu pomocy społecznej.

Nikt rozsądny nie otworzy w nocy bramy żadnemu inspektorowi. Tak, jak nikt rozsądny nie zatrzyma się w nocy, w lesie, do kontroli, na wezwanie patrolu policji. Pytałem kilku znajomych inspektorów, o ewentualne przyczyny nocnych inspekcji. Coś w tym jest, bo uśmiechali się tajemniczo.

Dla odmiany, wręcz posmutnieli mieszkańcy domów. Fakt.

W art. 54. 1. zostali oficjalnie nazwani �mieszkańcami domu�. A art. 55 już nie odnosi się do ludzi starych, tylko na to miejsce wprowadzono pojęcie osób w podeszłym wieku; Brawo!

No, raz się zdarzyło: Art. 129. 2. - Kto bez zezwolenia wykonuje działalność gospodarczą w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę nad osobami starymi, przewlekle chorymi lub niepełnosprawnymi � podlega karze pieniężnej w wysokości 10 000 zł.

Czy to aby wystarczy, by zapchać ową dziurę budżetową ?!

Ale smutek mieszkańców domów jest spowodowany tym, że już nie będą mogli otrzymywać zwrotów z kasy, za tak zwane urlopy. Nie otrzymają, bo te pieniądze, wcześniej, nie wpłyną do kasy�

Art. 62.1. Mieszkaniec domu, a także inna osoba zobowiązana do wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, jeżeli mieszkaniec domu przebywa u tej osoby, nie ponoszą opłat za okres nieobecności mieszkańca domu nieprzekraczającej 30 dni w roku kalendarzowym.

Kolor tekstu wskazuje, że zapis jest taki sam jak w ustawie obowiązującej. Zgoda. Ale są inne przesłanki. Dziś koszt utrzymania mieszkańca jest dwuskładnikowy: dotacja plus 70% dochodu mieszkańca. Zwrot dotyczy tylko dochodu mieszkańca i trafia do jego kieszeni. W kasie domu pozostaje dotacja. Obie strony są usatysfakcjonowane. Po zmianie, do kasy nie wpłyną żadne kwoty, a więc i mieszkaniec nie otrzyma zwrotu. Obie strony będą poszkodowane.

Jest rozwiązanie.

Mieszkaniec może przebywać na urlopie poza rodziną, u innej osoby, która nie ma obowiązku ponoszenia opłat za jego pobyt w domu pomocy społecznej. Wtedy poszkodowaną będzie tylko rodzina. Już jest.

Rodzina, w art. 2 a. 1 była na pierwszym miejscu. Teraz, w art. 6 spadła daleko, na czternaste miejsce (na pierwsze miejsce wysunęła się całkowita niezdolność do pracy).

W nowej wersji ustawy nie ma też miejsca na art. 2.3. Świadczenie pomocy społecznej powinno służyć również umacnianiu rodziny.

Jeszcze gorzej będą miały domy dla dzieci i młodzieży. Tam do kasy nie wpłyną kwoty za 90 dni w roku, w którym to czasie mieszkaniec będzie przebywał u rodziców, a jego miejsce w domu będzie puste, choć. A przecież opłaty są stałe, niezależne od obecności mieszkańca. Planowany koszt utrzymania mieszkańca będzie musiał być zwiększony o 25%. A w koło słychać, że plany na przyszły rok mają być, w stosunku do tegorocznych, jeszcze pomniejszone.

Jedno spostrzeżenie.

Art. 15. Pomoc społeczna polega na:

1) tworzeniu warunków organizacyjnych funkcjonowania pomocy społecznej, w tym na rozbudowie niezbędnej infrastruktury socjalnej.

Priorytetowe zadanie, powtórzone za starą ustawą: tworzenie warunków organizacyjnych funkcjonowania pomocy społecznej. czyli taki smok, który jako pokarm, zjada swój ogon.

Żeby nie wyszło, że wszystko jest dobre:

Art. 135. W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz.1118 z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:

2) w art. 139 w ust. 1 pkt. 8 otrzymuje brzmienie: �zasiłki wypłacone z tytułu pomocy społecznej, jeśli przy wypłacie zastrzeżono ich potrącanie oraz zasiłek stały lub zasiłek okresowy wypłacone na podstawie przepisów o pomocy społecznej za okres, za który przyznano emeryturę lub rentę�.

Pewnie ustawę �na złość� Resort podsunął do poprawienia posłom z komisji. Już podpowiadam: W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach I rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, są zapisy dyskryminujące pomoc społeczną:

Art. 139.1. Ze świadczeń pieniężnych określonych w ustawie �po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki i innych należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych� podlegają potrąceniu, z uwzględnieniem art. 141, następujące należności:

10) z tytułu odpłatności za pobyt osób uprawnionych do świadczeń w domach pomocy społecznej, zakładach opiekuńczo-leczniczych lub zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych - na wniosek dyrektorów tych placówek.

3. potrącenia należności wymienionych w ust. 1 dokonuje się w kolejności podanej w tym przepisie.

Art. 140.1. Potrącenia o których mowa w art. 139, mogą być dokonywane, z zastrzeżeniem art. 141, w następujących granicach:

2) należności egzekwowanych związanych z:

a) odpłatnością za pobyt w domu pomocy społecznej, do wysokości 60% świadczenia.

Art. 141.1 Emerytury i renty są wolne od egzekucji i potrąceń, z zastrzeżeniem ust. 2, w części odpowiadającej:

3) 20% najniższej emerytury lub renty - przy potrąceniu należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt. 10.

Wystarczy nam zmiana w art. 140.1 a) : zwrot do wysokości 60% świadczenia zastąpić zwrotem do wysokości 70% świadczenia.

Jeszcze winien jestem Redakcji NGO odpowiedź na pytanie: Czy nowelizacja ustawy o pomocy społecznej zmieni ją na lepsze? Posłużę się zapisem art. 45. 3.: Poradnictwo psychologiczne realizuje się przez procesy diagnozowania, profilaktyki i terapii.

Dziesięć lat temu w Turyngii, zwiedzaliśmy dom pomocy społecznej. Dom był dla 100 mieszkańców, ale przebywało tam zaledwie 60 osób. W niedalekiej odległości był drugi dom, również nie zapełniony. Głównym zadaniem dyrektora domu były starania o przekonaniu klientów, by właśnie do niego kierowali swoich podopiecznych. Stąd jego starania o jakość usług.

W pewnej odległości od tamtego domu, na ulicy, zobaczyłem jegomościa w stroju niedbałym, który, w stanie upojenia alkoholowego, załatwiał swoją fizjologiczną potrzebę. Z ciekawości zapytałem dyrektora, czy to był mieszkaniec tego domu. W odpowiedzi usłyszałem: Owszem. Nawet kilka tygodni wcześniej miał go wyrzucić, ale straciłby dotację, więc skalkulował, że będzie lepiej, gdy tego pana pozostawi.

Niestety przeliczył się, bo właśnie ktoś inny zabrał swojego podopiecznego tylko z tego powodu i ulokował w innym domu. Więc teraz go wykwituje, ale już poniósł podwójną stratę.

U nas mamy decyzje kierujące na 2015 rok, czyli, jak piszą w Urzędzie Marszałkowskim, czas oczekiwania wynosi 140 miesięcy. Teraz, gdy gminy będą finansować pobyt mieszkańców, a przed gminą jeszcze rodzina, obawiam się, że czas oczekiwania z dnia na dzień zmniejszy się do kilku miesięcy, a po kilku miesiącach może nam zabraknąć klientów.

Teraz jakość usług, oferowanych przez domy pomocy kontroluje armia inspektorów, grożąc niewyobrażalnie wysokimi karami. W przyszłości podnoszenie jakości wymusi konkurencja.

Trzeba zmienić swoje przekonania. Potrzebna jest nam taka socjalna metanoja.

Sam zapis w ustawie o zasadzie partnerstwa nie wystarczy, jeżeli urzędnik nie zmieni swojego sposobu myślenia. Sam zapis o przerzuceniu na gminy ciężaru utrzymywania domów pomocy społecznej nie wystarczy, jeśli w ślad za tym nie pójdą zmiany w przepisach o dochodach gminy.

Sam zapis o anulowaniu decyzji kierującej do domu pomocy społecznej nie wystarczy, jeżeli urzędnik będzie przekonany, że decyzja sobie, a do eksmisji potrzebny będzie jeszcze wyrok sądu.

Na etapie diagnozowania: Tak, te zmiany idą w dobrym kierunku.

Pozdrawiam wszystkich. Idę na urlop. (jak wrócę, ustawa ma być podpisana!)

Bogdan Kuśmierczyk

Stowarzyszenie Cichy Zakątek - wedle naszego statutu: podmiot uprawniony.

Zobacz też: