oprogramowanie komputerowe arisco

Domy Prawo O DPS, Kontakt

wstecz

(aut. Andrzej Okrasiński, Gazeta Prawna 23.08.2006;dps.pl 2.11.2006)

 

W kraju jest około 800 domów pomocy społecznej. 15 proc. z nich może przestać działać, bo samorządom powiatowym zabrakło pieniędzy na dofinansowanie niezbędnych remontów, takich by domy spełniały standardy unijne. 31 grudnia tego roku kończy się okres tzw. dochodzenia do standardów.

Groźba zamknięcia domów pomocy społecznej dotyczy przede wszystkim tych instytucji, które są położone na terenach powiatów i gmin dotkniętych strukturalnym bezrobociem i biedą. Samorządów powiatowych po prostu nie stać na sfinansowanie dochodzenia do standaryzacji tych instytucji opiekuńczych. Nie mają pieniędzy na ten cel albo mają inne pilniejsze ich zdaniem potrzeby.

Oddając w ręce samorządów powiatowych zarządzanie domami pomocy społecznej, nie przewidziano niestety sytuacji braku środków na finansowanie remontów i modernizacji tych instytucji przez niektóre powiaty. Według art. 19 ustawy o pomocy społecznej do zadań m.in. samorządów powiatowych należy prowadzenie i rozwój infrastruktury domów pomocy społecznej o zasięgu ponadgminnym oraz umieszczanie w nich skierowanych osób. Tak więc prawny obowiązek tzw. standaryzacji także należy do samorządu powiatowego. Natomiast art. 22 tej samej ustawy nakłada na samorządy wojewódzkie prowadzenie tylko rejestru domów opieki społecznej. Cały więc ciężar prowadzenia tychże instytucji, w tym remonty i dochodzenie do standaryzacji, spoczywa na samorządach powiatowych.

Pieniądze z budżetu krajowego

Co roku od wielu lat w ramach dotacji celowych Ministerstwa Polityki Społecznej są przyznawane dotacje publicznym domom pomocy społecznej na sfinansowanie remontów, przebudowy i modernizacji budynku, tak by osiągnąć standardy europejskie.

Tak jest i w tym roku. I nic nie wskazuje, by było inaczej w przyszłym roku, mimo że okres dochodzenia do pełnej standaryzacji kończy się 31 grudnia 2006 r.

Dodatkowo obok kwoty już dawno wykorzystanej 15 mln zł na cele inwestycyjne w domach pomocy społecznej prawdopodobnie zostanie przeznaczone kolejne 20 mln zł.

Kierownicy domów pomocy społecznej, które nie doszły do tzw. pełnej standaryzacji, powinni w porozumieniu ze starostami powiatowymi i za pośrednictwem urzędu wojewody miejscowego starać się o dotacje na dochodzenie do standaryzacji tych instytucji. Czasu jest naprawdę niewiele, tylko kilka miesięcy. Należy jednak pamiętać, że wzorem lat ubiegłych środki na remonty i modernizacje przyznawane są najpierw instytucjom, które są w najlepszej kondycji, i którym niewiele potrzeba na przeprowadzenie niezbędnych remontów i modernizacji.

Natomiast domy, którym brakło dużo środków na przeprowadzenie niezbędnych modernizacji i które były i są w kiepskim stanie technicznym, najczęściej odmawiano środków. Po prostu w sytuacji szczupłości środków pieniądze przyznawano tym domom opieki społecznej, którym to dotacje budżetowe najszybciej mogły pomóc w osiągnięciu przepisowych standardów.

W związku z tym zapewne po 2006 roku instytucjom tym będzie łatwiej otrzymać środki budżetowe na realizację przedsięwzięć inwestycyjnych w zakresie remontów, ponieważ będzie coraz mniejsza konkurencja. Należy stworzyć tylko niezbędny biznes-plan przedsięwzięcia inwestycyjnego, wniosek o dofinansowanie i odpowiednie dokumenty oraz zezwolenia. Należy też przyznać, że szybciej otrzymają dofinansowanie te instytucje, które będą starały się o mniejsze dotacje i które otrzymają wspomaganie finansowe z samorządu powiatowego lub z innych instytucji.

Co się stanie z około 120 domami, które do końca tego roku nie dotrzymają terminów, a zapewne tak będzie? Według informacji z Ministerstwa Polityki Społecznej jest duże prawdopodobieństwo, że terminy dochodzenia do standaryzacji nie będą rygorystycznie przestrzegane, a te domy, które nie osiągnęły standardów jakości świadczenia usług, jeszcze nie będą zamykane.

Środki z UE

Brak jest zapisów o możliwości otrzymania dotacji na domy opiekuńcze w obecnych unijnych programach pomocowych. Nie ma też możliwości pozyskiwania środków kapitałowych z Norweskiego Mechanizmu Finansowego. Tak naprawdę jedyny ratunek jest tylko w przyszłych regionalnych programach operacyjnych (RPO).

Natomiast w obecnej wersji wszystkich unijnych pomocowych programów operacyjnych (administrowanych na szczeblu krajowym), które będą dostępne polskim samorządom od 2007 roku, brak jest informacji, by z tych środków istniała możliwość dofinansowania inwestycji w publicznych domach opieki społecznej.

Jednak mimo tych obostrzeń, szczególnie samorządy powiatowe, którym opiece pozostawione zostały tego typu instytucje, powinny zgłaszać potrzeby na kapitał inwestycyjny, ze środków unijnych do samorządów wojewódzkich. Obecnie trwa okres ostatecznego ustalania kształtu regionalnych (wojewódzkich) programów operacyjnych. I tylko poprzez tego typu unijne programy pomocowe samorządy powiatowe mogą liczyć na wsparcie realizacji przedsięwzięć inwestycyjnych w domach opieki społecznej. Jeżeli dany powiat albo grupa kilku gmin w ramach porozumienia międzygminnego zgłosi swój projekt do samorządu wojewódzkiego, a ten z kolei będzie wpisany w strategię regionalnego programu operacyjnego i pomoc tego typu instytucjom będzie priorytetem, to właśnie samorząd może otrzymać dofinansowanie bez udziału konkurencji.

Trzeba ze swoimi pomysłami raczej się spieszyć. Co prawda, ostateczna wersja projektu RPO do Komisji Europejskiej zostanie przesłana dopiero jesienią, to i tak lepiej możliwie jak najszybciej zgłosić swoje zapotrzebowanie na kapitał inwestycyjny.

Według obecnych założeń RPO, ich treść ma być weryfikowana raz na półrocze. RPO to jedyne możliwe zagraniczne źródło pozyskiwania kapitału na dofinansowanie inwestycji w domach opieki społecznej.


RODZAJE DOMÓW POMOCY

Domy opieki społecznej to instytucje świadczące usługi bytowe osobom wymagającym opieki: z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności. Usługi bytowe mogą mieć charakter opiekuńczy, wspomagający, edukacyjny w formach i zakresie wynikającym z indywidualnych potrzeb. Usługi te szczególnie od 2007 roku muszą być świadczone na poziomie obowiązującego standardu.

Domy w zależności od tego, dla kogo są przeznaczone, dzielą się na domy dla:

  • osób w podeszłym wieku,
  • osób przewlekle chorych,
  • osób przewlekle psychicznie chorych,
  • dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie,
  • dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie,
  • osób niepełnosprawnych fizycznie.

SYSTEM POMOCY SPOŁECZNEJ

Domy pomocy społecznej obok regionalnych ośrodków pomocy społecznej, powiatowych centrów pomocy rodzinie, ośrodków pomocy społecznej, placówek specjalistycznego poradnictwa, w tym rodzinnego, placówek opiekuńczo-wychowawczych, ośrodków edukacyjno-opiekuńczych, ośrodków wsparcia i interwencji kryzysowej, tworzą m.in. jednostki organizacyjne polskiego systemu pomocy społecznej.


PODSTAWA PRAWNA

  • Rozporządzenie ministra polityki społecznej z 19 października 2005 r. w sprawie domów pomocy społecznej, w szczególności art. 57 ust. 8 (Dz.U. z 31 października 2005 r. nr 217, poz. 1837).
  • Ustawa o pomocy społecznej z 12 marca 2004 r. (Dz.U. z 15 kwietnia 2004 r. nr 64, poz. 593 ze zm.).

Jak są finansowane inwestycje w domach pomocy społecznej

(Gazeta Prawna 23.08.2006;dps.pl 2.11.2006)

Kto powinien finansować wydatki inwestycyjne? Czy na te cele są pieniądze w budżecie państwa? Kto ma obowiązek utrzymywania tych domów?


Krystyna Wyrwicka dyrektor Departamentu Pomocy i Integracji Społecznej Ministerstwa Polityki Społecznej:

W obecnie realizowanym okresie wykorzystywania środków unijnych brak jest możliwości korzystania ze środków na realizowanie zadań inwestycyjno-remontowych, a do takich zaliczone zostały działania wynikające z dochodzenia do obowiązującego standardu świadczonych usług w domach pomocy społecznej pomimo usilnych starań strony polskiej, aby takie możliwości stworzyć. Dlatego więc od momentu rozpoczęcia prac nad nowym okresem programowania na lata 2007-2013 ponowione zostały wysiłki, aby tego rodzaju działania mogły być finansowane ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

W trakcie prac nad poszczególnymi programami operacyjnymi ustalono, iż rozwój infrastruktury socjalnej będzie realizowany w regionalnych programach operacyjnych realizowanych przez samorządy poszczególnych województw, jednak decyzja w tej sprawie należy do konkretnego sejmiku województwa samorządowego, który zadecyduje, czy modernizacja infrastruktury społecznej należy do priorytetowych działań dla województwa.

Warto również dodać, że prace nad standardami w domach pomocy społecznej rozpoczęły się w 1992 roku. Efektem kilkuletnich prac był wypracowany zapis ustawowy zobowiązujacy wszystkie podmioty organizujące i prowadzące domy opieki społecznej do funkcjonowania na poziomie wymaganego standardu oraz wypracowany zakres i poziom usług, jakie w tym zakresie będą obowiązywać.

Zapisy ustawowe wprowadzone zostały w 1997 roku i zobowiązują domy do funkcjonowania na poziomie standardu określonego przez ministra pracy i polityki społecznej. Równocześnie rozpoczął się 10-letni okres tzw. dochodzenia do standardów, w którym domy opracowały i realizowały programy naprawcze, w tych jednostkach, które funkcjonowały na poziomie niższym od obowiązującego standardu. Domy wykonały ocenę stanu i rozpoczęły działania naprawcze, chociaż wiele z nich podjęło je znacznie wcześniej, gdy standardy nie były jeszcze normą prawną. Okres ten kończy się z dniem 31 grudnia 2006 r.

Pomimo faktu, że działania naprawcze nie są jeszcze zakończone, gdyż okres dochodzenia do standardu kończy się w grudniu bieżącego roku, już dzisiaj wiadomo, że zdecydowana większość domów osiągnie wymagany standard, a efekty zmian w domach są ogromne. Poprawiły się zarówno warunki bytowe, jak i sposób sprawowanej opieki - mieszkaniec stał się najważniejszym podmiotem działania personelu.

Dochodzenie do standardów świadczonych usług wymaga znacznych nakładów finansowych. Część z nich została poniesiona z budżetu przed przekazaniem domów do prowadzenia samorządom powiatowym w 1999 roku. Ponadto samorządy terytorialne w sposób ciągły korzystają z dodatkowego wsparcia w ramach dotacji celowych, szczególnie w obszarze pomocy społecznej. Z takiego wsparcia korzystają również domy pomocy społecznej.

Również w bieżącym roku została zaplanowana dla domów pomocy społecznej rezerwa celowa w wysokości 15 mln zł (na wydatki majątkowe) oraz czynione są zabiegi, aby można było zwiększyć wielkość środków na ten cel o kolejne 20 mln złotych.