Podyskutuj na ten temat:

- forum

Bony czy paczki z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych - omówienie

(Anna Wojda, Gazeta Prawna 22.12.2005; dps.pl 22.12.2005)

Zbliżające się święta stanowią doskonałą okazję do wręczenia pracownikom bonów towarowych. Część pracodawców skorzystała z tej możliwości, choć na pewno nie tak wielu jak w poprzednich latach. W końcu świadczenia te nie korzystają już ze zwolnienia od podatku.

Opodatkowanie bonów towarowych nie stanowi dobrej wiadomości ani dla pracodawców, ani dla pracowników. Ci ostatni oczywiście cieszą się z otrzymywanych bonów towarowych. Niestety, nie zawsze zdają sobie sprawę z tego, że muszą zapłacić od nich podatek. Opodatkowanie bonów towarowych spowodowało zresztą taki skutek, że pracodawcy coraz rzadziej decydują się na taką formę premiowania pracowników. Robiąc przedświąteczne zakupy, coraz rzadziej widzimy ludzi płacących za towary bonami. A jest to wygodne. Pracownik dostaje bon towarowy opiewający na określoną kwotę i zamienia go w sklepie na wybrane przez siebie produkty.

Bon towarowy z podatkiem

Jak wynika z art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.), wolna od podatku dochodowego jest wartość rzeczowych świadczeń otrzymywanych przez pracownika, jeśli została w całości sfinansowana ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych. Zwolnienie to jest limitowane do kwoty nieprzekraczającej w roku podatkowym 380 zł. Niestety, bonów towarowych nie można zakwalifikować jako świadczeń rzeczowych dla pracowników. Ustawodawca wyraźnie postanowił, że świadczeniami rzeczowymi nie są bony, talony i inne znaki uprawniające do ich wymiany na towary i usługi. Nieważne zatem, czy dostaniemy bon, który wymienimy na towary w supermarkecie, czy też skorzystamy z usług fryzjera – i tak będzie on opodatkowany.

Na nic zatem wszelkie starania związane z obejściem tego ograniczenia. Jeśli pracodawca dał pracownikowi bon towarowy, musi doliczyć jego wartość do dochodu pracownika i odprowadzić zaliczkę na podatek dochodowy, traktując wartość tych bonów odpowiednio zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako składnik wynagrodzenia pracownika w miesiącu ich otrzymania. Nieważne jest też to, że bony towarowe zostały np. w całości sfinansowane ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, a ich wartość nie przekracza 380 zł. I tak nie skorzystają ze zwolnienia od podatku.

Ustawodawca celowo wprowadził rozróżnienie na bony, talony i inne znaki. W przeciwnym razie brak zwolnienia od podatku bonów nie miałby sensu, bo pracodawcy nadal korzystaliby ze zwolnienia, z tym że z tytułu przekazywanych pracownikom świadczeń rzeczowych. By lepiej zrozumieć różnice między bonami, talonami i innymi znakami a świadczeniami rzeczowymi dla pracowników, które wciąż korzystają ze zwolnienia, należy odwołać się do przepisów kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 92115 par. 1 kodeksu cywilnego, przepisy o papierach wartościowych stosuje się odpowiednio do znaków legitymacyjnych stwierdzających obowiązek świadczenia. Znakiem legitymacyjnym jest więc nie tylko bon czy talon, ale także każdy inny dokument, który uprawnia posiadacza do otrzymania określonego świadczenia po jego okazaniu, pod warunkiem że nie podlega wymianie na pieniądze.

Warto jednak pamiętać, że w pojęciu znaków legitymacyjnych obejmujących m.in. bony i talony nie mieszczą się świadczenia rzeczowe, którymi są już np. paczki żywnościowe, które pracodawcy mogą przekazywać pracownikom bez względu na okazję.

Bezpieczniej ofiarować paczkę

Alternatywą dla bonów mogą okazać się ciągle popularne wśród pracodawców i pracowników paczki świąteczne. Niestety, w tym przypadku również nie brak ograniczeń. Decydujące znaczenie ma tu fakt, skąd pochodzą pieniądze przeznaczone na ich zakup – czy są to środki obrotowe pracodawcy czy też środki pochodzące z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Od tego uzależnione są skutki podatkowe przekazania tego rodzaju świadczeń pracownikom.

Przede wszystkim paczki świąteczne powinny zostać sfinansowane z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych. Jeśli świadczenia zostaną sfinansowane częściowo z innych środków niż wymienione, wartość tych świadczeń będzie podlegała opodatkowaniu. Po drugie, ich wartość nie może przekraczać 380 zł na jednego pracownika. Pracodawcy powinni więc pamiętać, że jeśli w ciągu roku pracownik otrzymywał od nich inne świadczenia rzeczowe finansowane ze środków zakładowego funduszu, to teraz wartość paczki świątecznej będzie musiała być odpowiednio niższa lub zostanie opodatkowana. Opodatkowaniu podlega jednak tylko nadwyżka ponad 380 zł i to także wtedy, gdy została w całości sfinansowana z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych. Jest wtedy traktowana jako przychód podlegający opodatkowaniu.

Rozliczanie kosztów podatkowych

Jeśli zakup paczek świątecznych został sfinansowany ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, pracodawca niestety nie może zaksięgować tych wydatków w ciężar kosztów podatkowych. Dzieje się tak dlatego, że odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych zostały już wcześniej zaliczone do kosztów uzyskania przychodów i nie ma możliwości zrobienia tego powtórnie. Potwierdzeniem tego jest treść przepisów art. 23 ust. 1 pkt 42 ustawy o PIT oraz art. 16 ust. 1 pkt 45 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm. – dalej ustawy o CIT), w myśl których nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków pracodawcy na działalność socjalną, o której mowa w przepisach o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Zupełnie inaczej będzie wtedy, gdy pracodawca kupi paczki świąteczne ze środków przeznaczonych na bieżącą działalność firmy. W takiej sytuacji działania pracodawcy nie wiążą się z działalnością socjalną, o której mowa w ustawie o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Tym samym do zakupów tych nie będą miały zastosowania postanowienia art. 23 ust. 1 pkt 42 ustawy o PIT oraz art. 16 ust. 1 pkt 45 ustawy o CIT. A to dla pracodawcy oznacza tyle, że wydatki poniesione na zakup paczek świątecznych będą stanowiły koszt uzyskania przychodu jako wydatki poniesione na rzecz pracowników.

RADZIMY

Wręczanie bonów towarowych jest mało opłacalne. Pracodawca musi doliczyć wartość bonów do dochodu pracownika, od którego odprowadzi zaliczkę na podatek.

Zamiast wręczać pracownikom bony, pracodawca może ofiarować im paczki świąteczne. Powinien jednak sfinansować ich zakup ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.

Anna Wojda