Kodeks pracy od stycznia 2004 - najistotniejsze zmiany

(źródło: Rzeczpospolita 22.12.2003; DPS Forum 19.01.2004)

Od 1 stycznia 2004 r. obowiązują zmiany w prawie pracy, wynikające z nowelizacji ustawy Kodeks Pracy z 14 listopada 2003. Najważniejsze zmiany to m.in.:.

1. Rozszerzono treść umowy o pracę – oprócz dotychczasowych elementów musi również wskazywać datę zawarcia i strony umowy oraz określać wymiar czasu pracy oraz składniki wynagrodzenia; terminie 7 dni od jej zawarcia pracodawca powinien poinformować pracownika o dobowej i tygodniowej normie czasu pracy, częstotliwości wypłaty pensji, urlopie wypoczynkowym, długości wypowiedzenia; umowa ma być zawarta na piśmie lub najpóźniej w dniu rozpoczęcie pracy pracodawca musi potwierdzić na piśmie warunki i rodzaj umowy
2. Całkowicie zmodyfikowano zapisy dotyczące czasu pracy:
   1. ustalono, źe pracownik nie powinien pracować dłużej niż przeciętnie 48 godzin na tydzień.
   2. zagwarantowano co najmniej 11 godzinny nieprzerwany odpoczynek dobowy od pracy i minimum 35 godzinny – tygodniowy.
   3. wprowadzone dwa nowe systemy czasu pracy: skrócony tydzień pracy i praca weekendowa.
   4. pracujący w nocy, wykonujący jednocześnie prace szczególnie niebezpieczne czy związane z dużym wysiłkiem fizycznym lub umysłowym, nie mogą pracować dłużej niż 8 godzin na dobę.
   5. określono technikę obliczania nominalnego czasu pracy na podstawie normy średniotygodniowej, a przy pracach w ruchu ciągłym – normy dobowej.
3. Zakaz dyskryminacji w stosunkach pracy rozszerzono o takie kryteria jak: pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, zatrudnienia na czas określony czy nieokreślony lub na pełnym lub niepełnym etacie; Pracownik wobec którego pracodawca naruszył zasadę równego traktowania ma prawo do odszkodowania w wysokości przynajmniej minimalnego wynagrodzenia.
4. Wprowadzono wyraźny zakaz molestowania seksualnego
5. Nowy przepis dotyczący mobbingu zobowiązuje pracodawcę do zwalczania działań skierowanych przeciw pracownikowi polegających na długotrwałym, uporczywym nękaniu lub zastraszaniu, jego poniżaniu, ośmieszaniu, izolowaniu lub eliminowaniu z zespołu.
6. Przywrócono płatny pierwszy dzień zwolnienia lekarskiego trwającego do 6 dni – w ramach 33 dni choroby pracownika finansowanej przez zakład pracy.
7. Zmodyfikowano przepisy dotyczące urlopów wypoczynkowych:
   1. pierwszy urlop dla rozpoczynających pracę przysługuje z upływem miesiąca zatrudnienia – w wysokości 1/12 wymiaru rocznego. Zatrudnionym krócej niż 10 lat należy się 20 dni urlopu, a co najmniej 10 lat – 26 dni.
   2. do stażu, od którego należy prawo i wymiar urlopu, wlicza się niezakończone zatrudnienie, ale tylko w części przypadającej przez rozpoczęciem kolejnej pracy.
   3. ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypłaca się tylko w razie rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy.
8. Ubiegający się o dodatkowy urlop wychowawczy na dziecko wymagające stałej opieki muszą przedstawić orzeczenia powiatowego lub wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności
9. Umowę o pracę w zastępstwie pracownika nieobecnego z przyczyn usprawiedliwionych zawsze można rozwiązać za trzydniowym wypowiedzeniem liczonym w dniach roboczych.