dps.pl home O serwisie www.dps.pl Prezentacja Domu Pomocy Spolecznej
       
Domy Pomocy Spolecznej prawo organizacje radar mieszkańcy recenzje oferty świat extra
 

 

Projekt ustawy o zmianie ustawy o funduszu alimentacyjnym,
ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych,
ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
i ustawy o świadczeniach pieniężnych ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
                                         

(Materiał MPiPS , listopad 2001)

przejdź do tekstu projektu

UZASADNIENIE I OPIS

Projektowana ustawa o zmianie ustawy o funduszu alimentacyjnym, ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, stanowi pakiet związany z projektem budżetu państwa na rok 2002 i wprowadza zmiany przepisów zabezpieczenia społecznego w zakresie pomocy społecznej świadczeń rodzinnych (zasiłki rodzinne, wychowawcze, pielęgnacyjne, alimentacyjne).

Zmiany te, uwarunkowane są dwiema przesłankami.

  • Po pierwsze wynikają z sytuacji finansów publicznych, która wymaga konsolidacji środków budżetowych oraz związanych z tym działań oszczędnościowych.
  • Po drugie, zmiany te wynikają z potrzeby lepszego adresowania świadczeń do osób najuboższych i najbardziej potrzebujących pomocy.

Nie oznacza to likwidacji poszczególnych świadczeń, ale ich łączenie, skoordynowanie poszczególnych systemów lub zastępowanie inną formą wsparcia osób i rodzin. Alternatywą dla przedstawionego w projektach ustaw "programu ratunkowego" systemu polityki społecznej jest zawieszanie poszczególnych świadczeń lub całych ustaw. Proponowane zmiany ustaw stanowią skoordynowaną zmianę, która umożliwi przebudowanie systemu zabezpieczenia społecznego w sytuacji kryzysu finansów publicznych.

W proponowanej ustawie wprowadza się następujące zmiany: Nowelizacja przepisów o zasiłkach rodzinnych, wychowawczych i pielęgnacyjnych oraz o świadczeniach z Funduszu Alimentacyjnego.

Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, uprawnienia do zasiłku rodzinnego, wychowawczego oraz świadczeń z funduszu alimentacyjnego są uzależnione od wysokości dochodu na osobę w rodzinie, przy czym próg dochodowy - określony jako procent przeciętnego wynagrodzenia - jest różny w zakresie poszczególnych świadczeń.

I tak wynosi on: - 50% przeciętnego wynagrodzenia, w przypadku zasiłku rodzinnego, - 25% przeciętnego wynagrodzenia, w przypadku zasiłku wychowawczego, - 60% przeciętnego wynagrodzenia, w przypadku świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W związku z tym, w nowym okresie zasiłkowym, przypadającym od dnia 1 czerwca 2002 r. do dnia 31 maja 2003 r. proponuje się ujednolicenie zasad ustalania progu dochodowego w przypadku zasiłków rodzinnych i wychowawczych oraz oparcie go na minimum socjalnym na osobę w czteroosobowej rodzinie pracowniczej. Wysokość tego minimum, ustalona przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych w kwocie 548 zł. stanowi 28,5% przeciętnego wynagrodzenia za 2000 r. (tj. kwoty 1923,81 zł.).

W przypadku osób samotnie wychowujących dzieci, osób wychowujących dzieci uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego oraz w przypadku świadczeń z funduszu alimentacyjnego byłaby to kwota 612 zł, ustalona jako minimum socjalne na osobę w dwuosobowej rodzinie pracowniczej. Kwoty 548 zł oraz 612 zł obowiązywałaby od dnia 1 czerwca 2002 r. do dnia 31 maja 2003 r. i odnoszony byłby do niej dochód rodziny z 2001 r.

Wprowadzenie nowych zasad w okresie zasiłkowym 2002 - 2003 oznacza zaostrzenie kryterium dochodowego w odniesieniu do zasiłków rodzinnych i świadczeń z funduszu alimentacyjnego, co spowoduje zawężenie kręgu osób uprawnionych do tych świadczeń.

Natomiast w zakresie zasiłków wychowawczych nastąpiłoby złagodzenie kryterium dochodowego, a w związku z tym rozszerzenie kręgu osób uprawnionych.

W celu wyeliminowania nadużyć przy ustalaniu dochodów, które obecnie są przyjmowane w zasadzie tylko na podstawie oświadczeń osób zainteresowanych, proponuje się wprowadzić wymóg dokumentowania ich wyłącznie przy pomocy zaświadczeń. Wprowadzono zmianę dotyczącą sposobu ustalania wysokości dochodu w odniesieniu do osób prowadzących działalność gospodarczą oraz osób z nimi współpracujących w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.

Ponadto proponuje się racjonalizację zasad przyznawania zasiłków pielęgnacyjnych. Obecnie są one przyznawane dzieciom na podstawie zwykłego zaświadczenia, wydawanego przez lekarza publicznego zakładu opieki zdrowotnej. Łagodne kryteria zdrowotne, warunkujące uzyskanie zasiłku powodują, że nie zawsze świadczenia te są przyznawane w pełni uzasadnionych przypadkach. Dlatego proponuje się likwidację w ustawie z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych zapisu, że o stanach zdrowia dzieci, uprawniających do zasiłku pielęgnacyjnego orzekają lekarze z zakładów opieki zdrowotnej.

W zamian proponuje się wprowadzenie przepisu, że prawo do zasiłku pielęgnacyjnego może być przyznane wyłącznie na podstawie orzeczenia o niepełnosprawności, wydanego według kryteriów stosowanych dla tych orzeczeń. Nowe zasady byłyby stosowane tylko do zasiłków, do których prawo powstałoby po wejściu w życie ustawy. Wszystkie zasiłki pielęgnacyjne, przyznane według zasad dotychczasowych byłyby nadal na tych zasadach wypłacane, do czasu ewentualnej utraty uprawnień.

Ponadto proponuje się wprowadzenie zasady, że osoba, która ukończyła 75 lat ma prawo do zasiłku pielęgnacyjnego pod warunkiem, że nie osiąga żadnych przychodów z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Ze zmianą tą wiąże się przedstawiona w projekcie zmiana przepisów art. 75 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych odnośnie dodatków pielęgnacyjne.

Wprowadzenie powyższych zmian:

  • w zakresie zasiłków rodzinnych spowoduje przeciętny spadek liczby wypłacanych zasiłków o ok. 22%, o tyle samo ulegną zmniejszeniu w 2002 r. wydatki na te świadczenia w stosunku do aktualnego stanu prawnego.
  • w zakresie wypłat zasiłków pielęgnacyjnych wydatki w 2002 r. nie ulegną istotnym zmianom,
  • w zakresie wypłat zasiłków wychowawczych przyniesie to w 2002 r. wzrost przeciętnej miesięcznej liczby wypłat tych zasiłków o ok. 2%,
  • w zakresie wypłat świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego wydatki w 2002 r. zmniejszą się o ok. 10%.

Środki z wynikające ze zmniejszenia wydatków na Fundusz Alimentacyjny zostaną przekazane na pomoc społeczną, na zasiłki i pomoc w naturze.

Zmiany zaproponowane w projekcie ustawy w części dotyczącej nowelizacji ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa mają na celu racjonalizację świadczeń:

  • obniżenie zasiłków chorobowych w czasie pobytu w szpitalu z 80% do 70% podstawy wymiaru,
  • likwidację zasiłków porodowych, które zastąpione zostaną przez macierzyńskie zasiłki jednorazowe z pomocy społecznej.

Pozbawienie prawa do zasiłku opiekuńczego za pierwsze 2 dni opieki w roku kalendarzowym co oznacza praktycznie skrócenie maksymalnego okresu zasiłkowego z 60 dni do 58 dni (z tytułu opieki nad dziećmi do lat 14) oraz z 14 do 12 dni w przypadku opieki nad innymi członkami rodziny. Należy jednak zaznaczyć, że zgodnie z art.188 kodeksu pracy pracownicy , wychowujący dzieci w wieku do lat 14 mają zagwarantowane prawo do dwóch dni nieobecności w pracy z prawem do wynagrodzenia - w sumie więc na opiekę nad dziećmi w wieku do lat 14 pracownicy mieliby zagwarantowane do 60 dni płatnej (w postaci wynagrodzenia lub zasiłku) nieobecności w pracy.

Oszczędności w wydatkach na zasiłki chorobowe z tytułu planowanych zmian są szacowane w skali roku 2002 między 39 mln a 59 mln zł. Oszczędności z tytułu likwidacji zasiłków porodowych są szacowane na kwotę 108 mln zł.

Przewiduje się, iż projektowana ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.



© I-business group 2000
Webmaster