Projekt ustawy o zawodzie pracownika socjalnego z 02'2005

Podyskutuj na ten temat:

- forum

Projekt ustawy o zawodzie pracownika socjalnego z 02'2005

(mat. nadesłany: Andrzej Gocłowski; DPS Forum 4.03.2005)

Warszawa. 02-03-05

MINISTERSTWO POLITYKI SPOŁECZNEJ

Cezary Miżejewski
SEKRETARZ STANU

Pracownicy socjalni

Szanowni Państwo

W dniu 25 lutego br. skierowałem do konsultacji projekt ustawy o zawodzie pracownika socjalnego oraz o samorządzie zawodowym pracowników socjalnych. Oczekuję, że jeszcze w marcu projekt zostanie rozpatrzony przez Radę Ministrów i skierowany do Sejmu.

Nie ukrywam, że dyskutując nad projektem zgłoszonym przez Polskie Towarzystwo Pracowników Socjalnych mieliśmy wiele dylematów. Z jednej strony istotny był problem podwyższenia rangi zawodu i określenia ścieżki awansowej, z drugiej zaś kwestia ustrzeżenia się przed uzależnieniem pracownika od decyzji korporacji zawodowej. W projekcie przyjęliśmy dwie zasady generalne. Po pierwsze - najważniejsze są określone kwalifikacje, po drugie pracownik socjalny jest zawodem niezależnie od miejsca pracy.

Szczególnie istotny obok kwestii kwalifikacyjnych i kształceniowych jest problem wynagrodzeń. Obecna struktura pomocy społecznej z natury różnicuje wynagrodzenia pracowników pomocy społecznej w tym pracowników socjalnych w zależności od gminy. Wiem, że nie zawsze wiąże się to z zasobnością samorządu gminy, ale z utrwalonej zasady, że pomoc społeczna nie musi zbyt wiele zarabiać. To samo dotyczy liczby zatrudnionych. Przy nowych zadaniach realizowanych przez gminę zawsze wskazuje się na potrzebę zatrudnienia nowych pracowników chyba, że zadanie otrzyma ośrodek pomocy społecznej. Wówczas zadanie może realizować ta sama kadra i nikt nie bierze pod uwagę, że permanentne zwiększanie zadań może wpływać na obniżenie ich jakości. To oczywiście nie dotyczy wszystkich gmin, wiem że wielu samorządowców docenia rolę pomocy społecznej, jednak przypadki negatywne wpływają na ocenę całego systemu.

Musimy skonstruować system, który uchroni się od pułapek Karty Nauczyciela. Ci, którzy pracują w małych gminach wiedzą o działaniach samorządów na rzecz ominięcia zbyt wygórowanych przepisów płacowych. Przepisy mają mieć zastosowanie, a nie stać się polem konfliktów i prób ich omijania.

Próbujemy skonstruować system podobny do tego, który zaproponowaliśmy dla publicznych służb zatrudnienia. Mam nadzieję, że klasa polityczna w Polsce zrozumie, że pracownicy służb społecznych są tak samo ważni i tak samo potrzebni jak osławiony wzrost Produktu Krajowego Brutto.

Dlatego też, celem podnoszenia jakości pomocy społecznej próbujemy również określić inne zawody kluczowe dla pomocy społecznej. Bowiem nie tylko pracownik socjalny lecz również inne zawody stanowią o istocie pomocy społecznej.

Mam nadzieję, że projekt ustawy zostanie jak najszybciej skierowany do parlamentu. Oczekuję, że przedstawicie swoje uwagi i opinie. Nawet jak najbardziej krytyczne. Wiem, że projekt zawiera jeszcze wiele mankamentów, ale musimy mieć również mieć na uwadze kwestie upływającego czasu.

Musimy mieć świadomość, że uchwalenie tego aktu prawnego nie będzie proste i uzyskanie dla niego poparcia wymagać będzie dużego wysiłku.

Czeka nas poważne wyzwanie, w którym musimy uczestniczyć wszyscy. Dlatego też, apeluję o poważną analizę projektu, jak również o zaangażowanie się na rzecz jego uchwalenia.

Z poważaniem
Cezary Miżejewski

Projekt 25.02.2005 r.

Ustawa z dnia 2005 r. o zawodzie pracownika socjalnego i samorządzie zawodowym pracowników socjalnych

Rozdział 1.
Przepisy ogólne

Art. 1. Ustawa określa:
1) zasady i warunki wykonywania zawodu pracownika socjalnego;
2) zadania i organizację samorządu zawodowego pracowników socjalnych, zwanego dalej samorządem.

Art. 2. 1. Zawód pracownika socjalnego jest zawodem zaufania publicznego.
2. Zawód pracownika socjalnego może wykonywać osoba, która spełnia wymagania określone niniejszą ustawą.
3. Tytuł zawodowy pracownik socjalny podlega ochronie prawnej.

Art. 3. Pracownik socjalny wykonuje swój zawód z najwyższą starannością, zgodnie z aktualnym stanem wiedzy i z zasadami etyki zawodowej.

Art. 4. Pracownicy socjalni są zorganizowani na zasadach przynależności do samorządu.

Art. 5. 1. Samorząd sprawuje pieczę nad należytym wykonywaniem zawodu pracownika socjalnego.
2. Samorząd, przy sprawowaniu pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu pracownika socjalnego, współpracuje z właściwymi organami administracji publicznej, innymi samorządami, związkami zawodowymi oraz organizacjami pozarządowymi, w tym zwłaszcza zrzeszającymi pracowników socjalnych.
3. Samorząd jest niezależny w wykonywaniu swych zadań i podlega tylko ustawie.

Art. 6. 1. Nadzór nad działalnością samorządu wykonuje minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.

Art. 7. Dzień 21 listopada ustanawia się dniem pracownika socjalnego.

Rozdział 2.
Wykonywanie zawodu pracownika socjalnego

Art. 8. 1. Prawo wykonywania zawodu pracownika socjalnego posiada osoba, która ma pełną zdolność do czynności prawnych, włada językiem polskim w mowie i w piśmie w zakresie koniecznym do wykonywania zawodu pracownika socjalnego oraz:
1)posiada dyplom ukończenia w Rzeczypospolitej Polskiej studiów wyższych o specjalności praca socjalna na jednym z kierunków: pedagogika, politologia, psychologia lub nauki o rodzinie, dyplom ukończenia w Rzeczypospolitej Polskiej wyższej szkoły zawodowej o specjalności praca socjalna, albo dyplom uzyskania w Rzeczypospolitej Polskiej tytułu zawodowego w zawodzie pracownik socjalny;
2)odbyła co najmniej 4 miesięczny staż w podmiotach, o których mowa w art. 11 ust. 1, na podstawie umowy o pracę, stażu w ramach aktywizacji zawodowej absolwentów albo porozumienia o wykonywaniu świadczeń przez wolontariusza.

Art. 9. Obywatelom państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, którzy nabyli w tych państwach, poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, kwalifikacje do wykonywania zawodu odpowiadającego zawodowi pracownika socjalnego, uznaje się te kwalifikacje na zasadach określonych w ustawie z dnia 26 kwietnia 2001 r. o zasadach uznawania nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej kwalifikacji do wykonywania zawodów regulowanych (Dz. U. Nr 87, poz. 954, z 2002 r. Nr 71, poz. 655, z 2003 r. Nr 190, poz. 1864 oraz z 2004 r. Nr 96, poz. 959).

Art. 10. 1. Wykonywanie zawodu pracownika socjalnego polega na świadczeniu pracy socjalnej, rozumianej jako działalność profesjonalna, korzystająca z teorii i dorobku nauki, w tym teorii ludzkich zachowań i systemów społecznych, mająca na celu:
- aktywizowanie i wspieranie osób, by o własnych siłach mogli wyzwolić się z ubóstwa i wykluczenia społecznego, a także integrację społeczną osób, grup społecznych, w tym rodzin,
- dążenie do zapewnienia wszystkim osobom tego wymagającym odpowiednich form wsparcia,
- profilaktykę problemów wynikających z wzajemnych ludzkich relacji i współudział w rozwiązywaniu tych problemów - dla osiągnięcia godnych warunków życia przez osoby uzyskujące wsparcie w formie pracy socjalnej.
2. W ramach pracy socjalnej wykonywanie zawodu pracownika socjalnego polega w szczególności na:
1)planowaniu i inspirowaniu organizowania sieci wsparcia społecznego dla osób, rodzin i grup społecznych, które własnym staraniem, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości nie są w stanie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych i nie mogą uczestniczyć w życiu społeczności;
2)dokonywaniu analizy i oceny zjawisk, które powodują zapotrzebowanie na świadczenia z pomocy społecznej oraz kwalifikowaniu do uzyskania tych świadczeń;
3)udzielaniu wskazówek i pomocy w załatwianiu spraw życiowych osobom, które dzięki tej pomocy będą zdolne samodzielnie rozwiązywać problemy będące przyczyną ich trudnej sytuacji życiowej;
4)pomocy w uzyskaniu dla osób będących w trudnej sytuacji życiowej poradnictwa dotyczącego możliwości rozwiązywania problemów i udzielania pomocy przez właściwe instytucje rządowe, samorządowe i organizacje pozarządowe oraz wspieranie w uzyskiwaniu tej pomocy;
5)poradnictwie socjalnym;
6)prowadzeniu mediacji mających na celu budowanie korzystnych relacji między członkami rodziny;
7)wspieraniu lub dążeniu do przywrócenia wzajemnie korzystnych relacji pomiędzy osobami a społeczeństwem w celu poprawy jakości życia;
8)pobudzaniu i wzmacnianiu zaradności i kreatywności - indywidualnej i zbiorowej - dla której oparciem powinny być lokalne samorządy i organizacje pozarządowe;
9)pobudzaniu społecznej aktywności i inspirowaniu działań samopomocowych w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych osób, rodzin, grup i środowisk społecznych;
10)współpracy i współdziałaniu z innymi specjalistami w celu przeciwdziałania i ograniczania skutków negatywnych zjawisk społecznych;
11)inicjowaniu nowych form pomocy osobom i rodzinom w trudnej sytuacji życiowej oraz inspirowanie powołania instytucji świadczących usługi służące poprawie sytuacji życiowej takich osób i rodzin;
12)pracy w środowisku lokalnym przy animacji działań na rzecz grup osób ubogich i marginalizowanych;
13)współuczestnictwie w inspirowaniu, opracowywaniu, wdrażaniu oraz rozwijaniu regionalnych i lokalnych strategii i programów pomocy społecznej ukierunkowanych na podniesienie jakości życia i poprawę spójności społecznej;
14)integrowaniu osób, rodzin i innych grup społecznych oraz społeczności lokalnej.

Art. 11. 1. Osoby posiadające prawo wykonywania zawodu pracownika socjalnego mogą wykonywać ten zawód w:
1)jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, w instytucjach rynku pracy, centrach integracji społecznej, zakładach opieki zdrowotnej, zakładach karnych - jeżeli realizują zadania z zakresu pomocy społecznej;
2)organizacjach społecznych, fundacjach, stowarzyszeniach, kościołach i związkach wyznaniowych oraz instytucjach niepublicznych - jeżeli realizują zadania z zakresu pomocy społecznej lub świadczą pracę socjalną;
3)innych instytucjach - jeżeli realizują zadania z zakresu pomocy społecznej lub świadczą pracę socjalną.
2. Osoby, o których mowa w ust. 1, mogą być zatrudniane również przy:
1)prowadzeniu prac koordynacyjnych i kontrolno-nadzorczych w zakresie pomocy społecznej;
2)kierowaniu jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej i innymi instytucjami funkcjonującymi w obszarze pomocy społecznej;
3)działalności naukowo-badawczej i dydaktycznej w zakresie pomocy społecznej.

Rozdział 3.
Awans zawodowy i specjalizacja zawodowa

Art. 12. 1. Ustala się następujące stopnie specjalizacji zawodowej w zawodzie pracownika socjalnego:
1)I stopień specjalizacji zawodowej, mający na celu uzupełnienie wiedzy i doskonalenie umiejętności zawodowych pracowników socjalnych;
2)II stopień specjalizacji zawodowej, mający na celu pogłębienie wiedzy i doskonalenie umiejętności pracy z wybranymi grupami osób korzystających z pomocy społecznej.
2. Szkolenie w zakresie specjalizacji zawodowej w zawodzie pracownika socjalnego mogą realizować jednostki prowadzące kształcenie i doskonalenie zawodowe po uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.

Art. 13. Ustala się następujące stopnie awansu zawodowego w zawodzie pracownika socjalnego :
1)pracownik socjalny;
2)starszy pracownik socjalny;
3)specjalista pracy socjalnej;
4)starszy specjalista pracy socjalnej;
5)główny specjalista pracy socjalnej.

Art. 14. 1. Stopnie awansu zawodowego można uzyskać:
1)w przypadku starszego pracownika socjalnego - po przepracowaniu 3 lat w zawodzie pracownika socjalnego, a jeśli osoba odbyła studia wyższe na kierunkach, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 po przepracowaniu 2 lat w zawodzie pracownika socjalnego;
2)w przypadku specjalisty pracy socjalnej - po uzyskaniu I stopnia specjalizacji zawodowej i przepracowaniu 5 lat w zawodzie pracownika socjalnego, a jeśli osoba odbyła studia wyższe na kierunkach, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 po przepracowaniu 4 lat w zawodzie pracownika socjalnego;
3)w przypadku starszego specjalisty pracy socjalnej- po uzyskaniu II stopnia specjalizacji zawodowej i przepracowaniu 7 lat w zawodzie pracownika socjalnego, a jeśli osoba odbyła studia wyższe na kierunkach, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 - po uzyskaniu II stopnia specjalizacji zawodowej i przepracowaniu 6 lat w zawodzie pracownika socjalnego;
4)w przypadku głównego specjalisty pracy socjalnej - po uzyskaniu wyższego wykształcenia, specjalizacji zawodowej II stopnia z zakresu pracy socjalnej i przepracowaniu 8 lat w zawodzie pracownika socjalnego.
2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do pracowników socjalnych, których kwalifikacje zostały uznane zgodnie z art. 9.
3. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego we współpracy z Krajową Radą Pracowników Socjalnych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób nadawania awansu zawodowego, uwzględniając potrzebę stopniowania i różnicowania wymagań stawianych pracownikom socjalnym na poszczególnych stopniach awansu zawodowego.

Art. 15. Pracodawca, w uzgodnieniu z pracownikiem socjalnym, może przyjąć indywidualny plan rozwoju zawodowego pracownika socjalnego.

Art. 16. 1. Przy ministrze właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego działa Centralna Komisja Egzaminacyjna do Spraw Stopni Specjalizacji Zawodowej Pracowników Socjalnych, zwana dalej Centralną Komisją.
2. W skład Centralnej Komisji wchodzi 10 członków, powoływanych przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, w tym:
1)4 pracowników naukowych posiadających stopień naukowy doktora habilitowanego lub tytuł profesora, prowadzących badania w zakresie pracy socjalnej;
2)4 osoby rekomendowane przez Krajową Radę Pracowników Socjalnych;
3)2 przedstawicieli ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.
3. Do zadań Centralnej Komisji należy w szczególności:
1)przeprowadzanie postępowania w zakresie nadawania stopni specjalizacji zawodowej oraz egzaminu dla pracowników socjalnych ubiegających się o II stopień specjalizacji zawodowej w marcu i październiku każdego roku;
2)nadawanie II stopnia specjalizacji zawodowej;
3)prowadzenie rejestru wydanych dyplomów;
4)powoływanie przewodniczącego i członków wojewódzkich komisji egzaminacyjnych;
5)kontrolowanie pracy wojewódzkich komisji egzaminacyjnych;
6)opiniowanie dla ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego kandydatów na konsultantów prac dyplomowych na II stopień specjalizacji zawodowej;
7)przedstawianie ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego informacji dotyczących zasięgu, przebiegu i poziomu szkoleń w zakresie specjalizacji;
8)opiniowanie spraw spornych dotyczących pracy wojewódzkich komisji egzaminacyjnych.
4. W związku z wykonywaniem zadań, o których mowa w ust. 3, członkom Centralnej Komisji przysługują diety oraz inne należności za czas podróży, na zasadach określonych w przepisach dotyczących podróży służbowych pracowników na obszarze kraju.
5. Centralna Komisja jest utrzymywana z części budżetowej, której dysponentem jest minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.

Art. 17. 1. Przy urzędach marszałkowskich w samorządach województw działają wojewódzkie komisje egzaminacyjne do spraw stopni specjalizacji zawodowej pracowników socjalnych.
2. Koszty działalności wojewódzkich komisji egzaminacyjnych pokrywają marszałkowie.
3. Do zadań wojewódzkich komisji egzaminacyjnych należy:
1)przeprowadzanie postępowania w zakresie nadawania stopni specjalizacji zawodowej oraz egzaminu dla pracowników socjalnych, ubiegających się o I stopień specjalizacji zawodowej,
2)nadawanie I stopnia specjalizacji zawodowej,
3)prowadzenie rejestru wydanych dyplomów,
4)opracowywanie informacji, opinii i wniosków dotyczących I stopnia specjalizacji zawodowej dla Centralnej Komisji oraz dla ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.
4. W związku z wykonywaniem zadań, o których mowa w ust. 2, członkom wojewódzkich komisji egzaminacyjnych przysługują diety oraz inne należności za czas podróży, na zasadach określonych w przepisach dotyczących podróży służbowych pracowników na obszarze kraju.
5. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, organizację pracy Centralnej Komisji i wojewódzkich komisji egzaminacyjnych, tryb postępowania w sprawie nadawania stopni specjalizacji zawodowej, wydawania dyplomów, warunki uzyskiwania przez pracowników socjalnych stopni specjalizacji zawodowej, sposób przygotowywania prac dyplomowych przez kandydatów ubiegających się o uzyskanie II stopnia specjalizacji zawodowej oraz kryteriów, jakim powinni odpowiadać kandydaci na konsultantów tych prac wskazani przez podmioty ubiegające się o zgodę ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego na prowadzenie szkoleń w zakresie specjalizacji oraz tryb kontrolowania pracy wojewódzkich komisji egzaminacyjnych, a także określi warunki, jakie powinny spełniać podmioty prowadzące szkolenia w zakresie specjalizacji, uwzględniając potrzebę zapewnienia odpowiedniego poziomu nauczania.

Rozdział 4.
Obowiązki i prawa pracownika socjalnego

Art. 18. 1. Przy wykonywaniu zawodu pracownik socjalny jest obowiązany do:
1)przestrzegania zasad etyki zawodowej;
2)kierowania się zasadą dobra osób i rodzin, którym pomaga oraz poszanowania godności i praw tych osób do samostanowienia;
3)przeciwdziałania praktykom niehumanitarnym i dyskryminującym osobę, rodzinę lub grupę społeczną;
4)podnoszenia swoich kwalifikacji zawodowych;
5)poddawania się superwizji, rozumianej jako analiza i ocena zasad postępowania, metod i efektów pracy pracownika socjalnego, dokonywane w ramach dialogu i partnerstwa z innym pracownikiem socjalnym, mające na celu poprawę efektywności pracy pracownika socjalnego oraz wypracowanie lepszego modelu wykonywania zawodu;
6)uczestniczenia w rozwiązywaniu problemów społecznych wymagających interwencji pomocy społecznej;
7)organizowania sił lokalnych społeczności na rzecz budowania wsparcia społecznego dla osób i grup społecznych.
2. Dokonywanie superwizji, o której mowa w ust. 1 pkt 5, może nastąpić z inicjatywy:
1)pracownika socjalnego;
2)pracodawcy zatrudniającego pracownika socjalnego;
3)samorządu pracowników socjalnych;
4)osób, na których rzecz jest wykonywana praca socjalna;
5)instytucji współpracujących z pracownikiem socjalnym.

Art. 19. 1. Pracownik socjalny jest obowiązany zachować w tajemnicy informacje o osobach, uzyskane przy prowadzeniu pracy socjalnej lub udzielaniu innych świadczeń pomocy społecznej.
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, gdy:
1) tak stanowią odrębne przepisy;
2)zachowanie tajemnicy może stanowić niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia osoby;
3) osoba lub jej przedstawiciel ustawowy wyrażają zgodę na ujawnienie informacji;
5) jest to niezbędne do praktycznej nauki zawodu pracownika socjalnego.
3. Obowiązek zachowania tajemnicy nie jest ograniczony w czasie.

Art. 20. Wykonując zawód pracownik socjalny jest uprawniony do:
1)świadczenia pracy socjalnej;
2)przeprowadzania rodzinnych wywiadów środowiskowych;
3)wglądu do dokumentów zawierających dane osobowe, w zakresie niezbędnym do ustalenia sytuacji osobistej, dochodowej, majątkowej w celu udzielania świadczeń osobom, rodzinom i społecznościom lokalnym;
4)korzystania z superwizji;
5)żądania pomocy w związku z wykonywanymi czynnościami zawodowymi od policji oraz innych organów lub instytucji państwowych, organów samorządu terytorialnego, stowarzyszeń i organizacji społecznych, a także osób fizycznych,
6)podejmowania interwencji socjalnej i występowania w interesie osób, w sytuacjach zagrożenia życia lub zdrowia, szczególnie w sprawach dotyczących nieletnich, osób starszych, niepełnosprawnych, samotnych oraz z zaburzeniami psychicznymi;
7)opracowywania planów pomocy;
8)opracowywania wspólnie z osobą wymagającą wsparcia indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego dla uczestników zajęć w centrum integracji społecznej, według przepisów o zatrudnianiu socjalnym;
9)opracowywania i podejmowania czynności związanych z realizacją zadań określonych w kontrakcie socjalnym, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, Nr 99, poz. 1001 i Nr 273, poz. 2703).

Art. 21. Pracownikowi socjalnemu przysługuje:
1)ochrona prawna przewidziana dla funkcjonariuszy publicznych;
2)ochrona osobista w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia pracownika socjalnego podczas wykonywania czynności zawodowych, którą zapewnia pracodawca;
3)prawo pierwszeństwa podczas wykonywania czynności zawodowych w urzędach, instytucjach i innych placówkach;
4)odpowiednia pomoc w wykonywaniu czynności zawodowych, udzielana przez organy administracji publicznej;
5)raz na 2 lata pracy - dodatkowy urlop wypoczynkowy.

Art. 22. 1. Wymiar dodatkowego urlopu wypoczynkowego, o którym mowa w art. 21 pkt 5, wynosi 10 dni roboczych.
2. Warunkiem nabycia prawa do pierwszego dodatkowego urlopu wypoczynkowego jest przepracowanie 5 lat w zawodzie pracownika socjalnego w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej.
3. Do okresu pracy, od którego uzależnione jest prawo do pierwszego i kolejnych urlopów wypoczynkowych, wlicza się okresy czasowej niezdolności do pracy wskutek choroby oraz urlopu innego niż wypoczynkowy, trwających łącznie nie dłużej niż 6 miesięcy; w przypadku okresu niezdolności do pracy wskutek choroby i urlopów innych niż wypoczynkowy, trwających dłużej niż 6 miesięcy, wymagany okres pracy w zawodzie pracownika socjalnego przedłuża się o ten okres.
Art. 23. Pracownikowi socjalnemu, do którego obowiązków należy prowadzenie pracy socjalnej, i który przepracował na stanowisku pracownika socjalnego minimum 3 lata, może być przyznany coroczny, jednorazowy dodatek z tytułu uciążliwości wykonywanej pracy, do wysokości 50% otrzymywanego wynagrodzenia zasadniczego.

Art. 24. Pracownikowi socjalnemu przysługuje zwrot kosztów przejazdów z miejsca pracy do miejsc wykonywania przez niego czynności zawodowych, w sytuacji braku możliwości zorganizowania dojazdu środkami pozostającymi w dyspozycji zatrudniającego go pracodawcy.

Art. 25. Pracownikowi socjalnemu, do którego obowiązków służbowych należy przeprowadzanie rodzinnych wywiadów środowiskowych i prowadzenie pracy socjalnej w środowisku, przysługuje ekwiwalent za odzież i obuwie oraz pranie odzieży.

Art. 26. W zakresie nieuregulowanym niniejszą ustawą prawa i obowiązki pracowników socjalnych zatrudnionych w samorządowych jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej określają przepisy o pracownikach samorządowych. Prawa i obowiązki pozostałych pracowników socjalnych regulują przepisy obowiązujące u danego pracodawcy.

Rozdział 5.
Samorząd pracowników socjalnych

Art. 27. Członkami samorządu są osoby posiadające prawo wykonywania zawodu pracownika socjalnego.

Art. 28. Przyjęcie do samorządu poprzedzone jest złożeniem ślubowania, którego rotę ustala Krajowa Rada Pracowników Socjalnych, zwana dalej Krajową Radą.

Art. 29. 1. Członkowie samorządu mają obowiązek:
1) podnoszenia kwalifikacji zawodowych poprzez udział w organizowanych przez organy samorządu kursach i szkoleniach;
2) regularnego opłacania składki przeznaczonej na działalność samorządu, zwaną dalej składką członkowską.
2. Koszty uczestnictwa w kursach i szkoleniach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, może pokryć samorząd.
3. Członek samorządu może być, na swój wniosek, z ważnych względów osobistych, zwolniony okresowo z obowiązku opłacania składki przez przewodniczącego właściwej okręgowej rady pracowników socjalnych.

Art. 30. Do podstawowych zadań samorządu należy:
1)troska o poprawę efektywności pracy socjalnej;
2)organizowanie superwizji;
3)dbanie o rozwój zawodowy pracowników socjalnych poprzez organizowanie szkoleń i kursów, a także prowadzenie innych działań w celu zapewnienia pracownikom socjalnym możliwości podnoszenia kwalifikacji zawodowych;
4)reprezentowanie pracowników socjalnych oraz ochrona ich interesów zawodowych;
5)rzecznictwo interesu osób ubogich i wykluczonych społecznie;
6)opiniowanie oraz występowanie z inicjatywą opracowania projektów aktów prawnych dotyczących pracowników socjalnych i samorządu;
7)inicjowanie badań naukowych nad funkcjonowaniem pomocy społecznej, w tym zwłaszcza dotyczących pracy socjalnej;
8)promowanie efektywnych metod integracji społecznej oraz zatrudnienia socjalnego osób wymagających wsparcia;
9)prowadzenie działań w celu zapewnienia możliwości podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracowników socjalnych;
10)udział w ustalaniu standardów i zasad oceny pracy pracownika socjalnego;
11)prowadzenie współpracy z organizacjami zrzeszającymi pracowników socjalnych i integrowanie środowiska pracowników socjalnych;
12)kontrolowanie i dokonywanie oceny wykonywania zawodu pracownika socjalnego;
13)orzekanie w sprawach dyscyplinarnych;
14)rozpatrywanie sporów między osobami wykonującymi zawód pracownika socjalnego, gdy spory te dotyczą wykonywania przez nie zawodu pracownika socjalnego, i między pracownikami socjalnymi a ich przełożonymi, gdy spory te dotyczą wykonywania przez pracownika socjalnego zadań przypisanych temu zawodowi - za pisemną zgodą stron.

Art. 31. Organami samorządu są:
1)Krajowa Rada;
2)Krajowa Komisja Rewizyjna;
3)Wyższy Sąd Dyscyplinarny;
4)Główny Rzecznik Dyscyplinarny;
5)okręgowe sądy dyscyplinarne;
6)okręgowi rzecznicy dyscyplinarni;
7)okręgowe rady pracowników socjalnych.

Art. 32 1. Wybory do organów samorządu odbywają się w głosowaniu tajnym.
2. Czynne i bierne prawo wyborcze w wyborach do organów samorządu przysługuje wszystkim członkom samorządu.
3. Kadencja organów samorządu trwa 4 lata, przy czym organy nowej kadencji działają do czasu wyboru nowych organów.
4. Uchwały organów samorządu są podejmowane zwykłą większością głosów, w obecności co najmniej połowy członków danego organu; w razie równej liczby głosów decyduje głos przewodniczącego.

Art. 33. 1. Krajowa Rada posiada osobowość prawną.
2. Siedzibą Krajowej Rady jest miasto stołeczne Warszawa.

Art. 34. 1. Krajową Radę tworzą delegaci wybrani w poszczególnych okręgach przez okręgowe rady pracowników socjalnych, przy czym każda okręgowa rada pracowników socjalnych wybiera 1 delegata.
2. Krajowa Rada na pierwszym posiedzeniu dokonuje wyboru przewodniczącego oraz prezydium, w skład którego, oprócz przewodniczącego, wchodzą jego zastępca i sekretarz.
3. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego oraz odpowiednie organy samorządu terytorialnego zapewniają warunki niezbędne do funkcjonowania prezydium Krajowej Rady.
4. Krajowa Rada obraduje na posiedzeniach.
5. Krajowa Rada działa na podstawie uchwalanego przez siebie regulaminu.
6. Warunki do odbywania posiedzeń Krajowej Rady zapewnia minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.
7. Krajowa Rada może zostać rozwiązana uchwałą podjętą bezwzględną większością głosów, w obecności co najmniej połowy jej członków, na wniosek co najmniej połowy jej członków lub na wniosek co najmniej 1/2 liczby działających okręgowych rad pracowników socjalnych.

Art. 35. Do zadań Krajowej Rady należy:
1)uchwalanie i publikowanie kodeksu etyki zawodowej pracowników socjalnych oraz kontrola jego przestrzegania;
2)sprawowanie pieczy nad prawidłową realizacją zadań przez inne organy samorządu;
3)dokonywanie zbiorczych ocen pracy pracowników socjalnych i przedstawianie wniosków w tym zakresie do ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego;
4)określanie zasad podejmowania uchwał przez organy samorządu;
5)uchwalanie regulaminu pracy Krajowej Rady;
6)uchwalanie regulaminu wyborów do organów samorządu;
7)prowadzenie corocznej oceny działalności okręgowych rad pracowników socjalnych;
8)zgłaszanie ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego wniosków dotyczących powoływania składów Centralnej Komisji;
9)wybieranie członków Wyższego Sądu Dyscyplinarnego oraz Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego;
10)organizowanie posiedzeń okręgowych rad pracowników socjalnych;
11)sporządzanie raz w roku sprawozdania ze swojej pracy za rok ubiegły i przesyłanie go do dnia 30 marca, ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego;
12)określanie wysokości składki członkowskiej oraz zasad podziału tej składki;
13)uchwalanie budżetu Krajowej Rady i zatwierdzanie sprawozdań z jego wykonania oraz rozpatrywanie wniosków Krajowej Komisji Rewizyjnej;
14)występowanie do ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego o dotacje na działalność samorządu;
15)występowanie do ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego lub innych organów państwowych z wnioskami dotyczącymi warunków pracy i płacy pracowników socjalnych jako grupy zawodowej.

Art. 36. 1. Okręgowe rady pracowników socjalnych tworzą członkowie samorządu z terenu okręgu.
2. Podział na okręgi pokrywa się z podziałem terytorialnym państwa na województwa.
3. Okręgowe rady pracowników socjalnych dokonują wyboru przewodniczącego i prezydium, w skład którego wchodzą przewodniczący, jego zastępcy i sekretarz.
4. Prezydium kieruje pracami okręgowej rady pracowników socjalnych w zakresie i sprawach określonych jej uchwałą.
5. Okręgowa rada pracowników socjalnych może być rozwiązana uchwałą podjętą bezwzględną większością głosów, w obecności i na wniosek co najmniej połowy jej członków.
6. Okręgowa rada pracowników socjalnych obraduje na posiedzeniach.
7. Okręgowa rada pracowników socjalnych działa na podstawie uchwalonego przez siebie regulaminu.

Art. 37. Do zadań okręgowych rad pracowników socjalnych należy:

1)reprezentowanie pracowników socjalnych z obszaru okręgu;
2)zgłaszanie marszałkom województw z obszaru okręgu wniosków w sprawie składu wojewódzkich komisji egzaminacyjnych;
3)zgłaszanie Krajowej Radzie wniosków w sprawach dotyczących wykonywania zawodu i podnoszenia poziomu wykształcenia przez pracowników socjalnych;
4)dokonywanie zbiorczej okresowej oceny jakości pracy pracowników socjalnych z obszaru okręgu;
5)przedkładanie Krajowej Radzie corocznego sprawozdania z działalności;
6)zgłaszanie Krajowej Radzie wniosków w sprawach zmian przepisów dotyczących zawodu i kształcenia pracowników socjalnych;
7)ocena pracy Krajowej Rady;
8)wybieranie Okręgowego Rzecznika Dyscyplinarnego;
9)wybieranie po jednym członku Krajowej Komisji Rewizyjnej oraz jednego kandydata na Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego.

Art. 38. 1. W skład Krajowej Komisji Rewizyjnej wchodzą wszyscy przedstawiciele wybrani do niej przez okręgowe rady pracowników socjalnych.
2. Krajowa Komisja Rewizyjna działa na podstawie przyjętego przez siebie regulaminu.
3. Krajowa Komisja Rewizyjna kontroluje działalność finansową Krajowej Rady i okręgowych rad pracowników socjalnych oraz występuje z wnioskami o udzielenie im absolutorium.

Art. 39. W związku z wykonywaniem zadań członkom organów samorządu przysługują diety oraz inne należności za czas podróży, na zasadach określonych w przepisach dotyczących podróży służbowych pracowników na obszarze kraju.

Art. 40. 1. Działalność samorządu jest finansowana:
1) ze składek członkowskich;
2) z dochodów z innych źródeł, w szczególności z dotacji, subwencji, darowizn, zapisów i spadków.
2. Samorząd może, na zasadach określonych w przepisach o finansach publicznych, otrzymywać dotacje celowe na finansowanie albo dofinansowanie wykonywania zadań publicznych.
3. Dochody samorządu, o których mowa w ust. 1 pkt 1, są wolne od podatku dochodowego od osób prawnych.

Art. 41. Majątkiem samorządu zarządza Krajowa Rada.

Art. 42. Egzekucja należności z tytułu składek członkowskich, następuje na zasadach i w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - z tym, że tytuł wykonawczy wydaje przewodniczący okręgowej rady pracowników socjalnych.

Rozdział 7.
Krajowy Rejestr Pracowników Socjalnych

Art. 43. Tworzy się Krajowy Rejestr Pracowników Socjalnych, zwany dalej Rejestrem, w celu prowadzenia wykazu osób mających prawo wykonywania zawodu pracownika socjalnego.
Art. 44. 1. Rejestr prowadzi Krajowa Rada.
2. Wpisu do rejestru dokonuje się na wniosek osoby mającej prawo wykonywania zawodu pracownika socjalnego.
3. Odmowa wpisu wymaga postanowienia, na które służy zażalenie do ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.
4. W przypadku utraty lub zawieszenia prawa wykonywania zawodu pracownika socjalnego na skutek wydania prawomocnego orzeczenia sądu lub orzeczenia dyscyplinarnego, a także w przypadku śmierci osoby wpisanej do Rejestru, wpis podlega wykreśleniu.
5. Informacje o orzeczeniach, o których mowa w ust. 4, przekazują do Rejestru sądy powszechne, Krajowa Rada oraz okręgowe rady pracowników socjalnych.
6. Wpis do Rejestru obejmuje następujące dane:
1)nazwisko i imię, datę urodzenia oraz numer dowodu osobistego lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość pracownika socjalnego;
2)datę nabycia prawa wykonywania zawodu pracownika socjalnego.
7. Dane zgromadzone w Rejestrze udostępnia się osobom wpisanym do Rejestru, podmiotom wskazanym w art. 11 ust. 1, zatrudniającym lub zamierzającym zatrudnić pracownika socjalnego, a także innym osobom zainteresowanym.
8. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia Rejestru, terminy i tryb przekazywania przez sądy powszechne, Krajową Radę oraz okręgowe rady pracowników socjalnych danych podlegających wpisowi do Rejestru, tryb udostępniania danych zawartych w Rejestrze oraz wysokość opłat należnych z tytułu udostępniania tych danych, uwzględniając konieczność zabezpieczenia danych zawartych w Rejestrze.

Rozdział 8.
Odpowiedzialność dyscyplinarna i postępowanie w sprawach dyscyplinarnych

Art. 45. 1. Członkowie samorządu ponoszą odpowiedzialność dyscyplinarną za:
1) zawinione naruszenie obowiązków zawodowych;
2) nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej;
3) uporczywe uchylanie się od płacenia składek członkowskich.
2. Od odpowiedzialności dyscyplinarnej wyłączone są czyny naruszające przepisy o odpowiedzialności porządkowej pracowników, określone w Kodeksie pracy.
Art. 46. 1. Karami dyscyplinarnymi są:
1)upomnienie;
2)nagana;
3)zawieszenie prawa wykonywania zawodu pracownika socjalnego na okres od 3 do 12 miesięcy;
4)pozbawienie prawa wykonywania zawodu pracownika socjalnego.
2. W przypadku prawomocnego ukarania karą, o której mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, stosunek pracy pracownika socjalnego wygasa z mocy prawa. Wygaśnięcie to pociąga za sobą skutki, jakie przepisy prawa wiążą z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.
3. Czyn, o którym mowa w art. 45 ust. 1 pkt 3, nie może stanowić podstawy do ukarania w postępowaniu dyscyplinarnym karą pozbawienia prawa wykonywania zawodu pracownika socjalnego.

Art. 47. 1. Postępowanie dyscyplinarne toczy się niezależnie od postępowania karnego o ten sam czyn, może jednak zostać zawieszone do czasu ukończenia postępowania karnego.
2. Na postanowienie o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego pokrzywdzonemu, a w razie jego śmierci małżonkowi, krewnemu w linii prostej, bratu, siostrze służy zażalenie; przepis art. 54 ust. 3 stosuje się odpowiednio.
3. Postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza, jeżeli zaszła okoliczność, która według Kodeksu postępowania karnego wyłącza ściganie.

Art. 48. 1. Stronami w postępowaniu dyscyplinarnym są:
1)oskarżyciel, którym jest właściwy rzecznik dyscyplinarny;
2)obwiniony, którym jest pracownik socjalny, przeciwko któremu toczy się postępowanie dyscyplinarne;
3)pokrzywdzony osoba, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone postępowaniem obwinionego.
2. W postępowaniu dyscyplinarnym może występować oskarżyciel posiłkowy w rozumieniu i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania karnego.

Art. 49. 1. Kary dyscyplinarne wymierzają sądy dyscyplinarne.
2. Sądami dyscyplinarnymi są:
1)okręgowe sądy dyscyplinarne, działające przy okręgowych radach pracowników socjalnych - jako sądy I instancji;
2)Wyższy Sąd Dyscyplinarny, działający przy Krajowej Radzie jako sąd II instancji.
3. Do rozpatrzenia sprawy w I instancji właściwy jest okręgowy sąd dyscyplinarny działający przy okręgowej radzie pracowników socjalnych właściwej dla miejsca zatrudnienia pracownika socjalnego.

Art. 50. 1. Do orzekania w sądach dyscyplinarnych są uprawnieni pracownicy socjalni, z wyjątkiem przewodniczącego Krajowej Rady i jego zastępcy oraz rzeczników dyscyplinarnych,
2. Okręgowe rady pracowników socjalnych wybierają spośród swoich członków od 5 do 10 członków okręgowych sądów dyscyplinarnych działających na obszarze danego okręgu.
3. Krajowa Rada powołuje 16 członków Wyższego Sądu Dyscyplinarnego spośród osób wskazanych przez okręgowe rady pracowników socjalnych - po jednej osobie z każdej okręgowej rady pracowników socjalnych.

Art. 51. 1.Sądy dyscyplinarne orzekają w składach pięcioosobowych, które wyznacza:
1) skład orzekający okręgowego sądu dyscyplinarnego - przewodniczący okręgowej rady;
2) skład orzekający Wyższego Sądu Dyscyplinarnego - przewodniczący Krajowej Rady.
2. Składowi orzekającemu sądu dyscyplinarnego przewodniczy członek sądu najwyższy stopniem lub stażem pracy w zawodzie pracownika socjalnego.
3. Członkowie składów orzekających sądów dyscyplinarnych w zakresie orzekania w sprawach dyscyplinarnych są niezawiśli i podlegają tylko ustawom.

Art. 52. 1. Okręgowych rzeczników dyscyplinarnych i Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego wybierają okręgowe rady pracowników socjalnych.
2. Kadencja rzeczników dyscyplinarnych trwa 4 lata.

Art. 53. 1. Postępowanie dyscyplinarne wszczyna - przed okręgowym sądem dyscyplinarnym - okręgowy rzecznik dyscyplinarny, a przed Wyższym Sądem Dyscyplinarnym - Główny Rzecznik Dyscyplinarny.
2. Właściwy rzecznik dyscyplinarny wszczyna postępowanie dyscyplinarne z urzędu albo na wniosek innego organu samorządu, na wniosek ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego lub na wniosek pokrzywdzonego.
3. Wniosek o ukaranie składa się do właściwego dla obwinionego sądu dyscyplinarnego.
4. Obwiniony zostaje zapoznany z wnioskiem o ukaranie w postępowaniu dyscyplinarnym przed jego złożeniem.

Art. 54. 1. Jeżeli dane zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 53 ust. 3, nie dają podstaw do powzięcia uzasadnionego podejrzenia o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, właściwy rzecznik dyscyplinarny może:
1) zażądać od wnioskodawcy uzupełnienia w wyznaczonym terminie danych zawartych we wniosku, a w razie nieuzupełnienia - wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, lub
2) przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.
2. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego właściwy rzecznik dyscyplinarny wydaje postanowienie o wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.
3. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wnioskodawcy służy zażalenie do rzecznika dyscyplinarnego wyższego stopnia, a w razie braku takiego rzecznika - wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Art. 55. 1. Po upływie 3 lat od popełnienia czynu nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego, a postępowanie wszczęte umarza się.
2. Jeżeli czyn zawiera znamiona przestępstwa, przedawnienie dyscyplinarne nie może nastąpić wcześniej niż przedawnienie przewidziane w przepisach prawa karnego.

Art. 56. 1. Stronom postępowania dyscyplinarnego przysługuje odwołanie od orzeczeń kończących postępowanie w I instancji do Wyższego Sądu Dyscyplinarnego - w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o terminie i trybie wniesienia odwołania.
2. Wyższy Sąd Dyscyplinarny rozpoznaje sprawę w granicach odwołania, bierze jednak z urzędu pod uwagę naruszenie prawa materialnego oraz rażące naruszenie przepisów o postępowaniu dyscyplinarnym.

Art. 57. 1. Od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego stronom postępowania dyscyplinarnego i uczestnikom na prawach strony przysługuje odwołanie do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania obwinionego sądu apelacyjnego - sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem.
2. Orzeczenie, od którego służy odwołanie, nie podlega wykonaniu do czasu upływu terminu do jego wniesienia. Nie podlega również wykonaniu orzeczenie, od którego wniesiono odwołanie, do czasu jego rozpoznania.
3. Do rozpoznania odwołania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o apelacji.
4. Od orzeczenia sądu apelacyjnego kasacja nie przysługuje.

Art. 58. 1. Koszty postępowania dyscyplinarnego ponoszą organy samorządu.
2. W przypadku prawomocnego ukarania koszty postępowania dyscyplinarnego ponosi ukarany.

Art. 59. W sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.

Rozdział 9.
Przepisy karne

Art. 60. 1. Kto prowadzi działalność polegającą na wykonywaniu czynności zawodowych zawodu pracownika socjalnego nie posiadając prawa wykonywania tego zawodu,
podlega karze grzywny do 5.000 złotych.
2. Kto, nie posiadając do tego uprawnień, używa tytułu zawodowego pracownika socjalnego lub tytułów, nazw czy określenia stanowisk o brzmieniu, które może wprowadzać w błąd co do zakresu lub charakteru posiadanych uprawnień zawodowych lub wykonywanych czynności zawodowych zawodu pracownika socjalnego,
podlega karze grzywny do 2.000 złotych.
3. Sąd skazując za wykroczenie wymienione w ust. 1 lub ust. 2 może orzec podanie wyroku do publicznej wiadomości na koszt ukaranego.
4. Orzekanie w sprawach określonych w ust. 1-3 następuje w trybie określonym w przepisach Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

Rozdział 10.
Przepisy zmieniające

Art. 61. W ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2003 r., Nr 118, poz. 1112, z późn. zm.)1) w art. 1 ust. 1 po pkt. 3 dodaje się pkt 4 w brzmieniu: publicznych kolegiach pracowników służb społecznych..

Art. 62. W ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr. 256, poz. 2572, z późn. zm.)2) wprowadza się następujące zmiany:
1)w art. 5a w ust.2 pkt 3 otrzymuje brzmienie:
3) samorządów województw - w szkołach, placówkach, zakładach kształcenia i placówkach doskonalenia nauczycieli oraz kolegiach pracowników służb społecznych, o których mowa w art. 5 ust. 6 i ust. 6 d;
2)art. 9f otrzymuje brzmienie:
Art. 9f. 1. Kolegia pracowników służb społecznych, o których mowa w art. 2 pkt 11 kształcą w specjalności pracownik socjalny.
2. Nadzór nad kolegiami pracowników służb społecznych sprawuje minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.
3.Publiczne kolegia pracowników służb społecznych są finansowane na zasadach określonych w art. 79 i 81 ustawy.
4. Niepubliczne kolegia pracowników służb społecznych nie otrzymują dotacji z budżetu państwa.
5.Minister właściwy ds. zabezpieczenia społecznego wpisuje nowo utworzone kolegium do wykazu kolegiów pracowników służb społecznych.
6. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego na zasadach określonych w przepisach dotyczących szkół, dokonuje legalizacji przeznaczonych do obrotu z zagranicą dyplomów i indeksów wydawanych przez kolegia.
7. Słuchaczem kolegium pracowników służb społecznych może być tylko osoba posiadająca świadectwo dojrzałości.
8. W zakresie uprawnień do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego, korzystania ze świadczeń publicznych zakładów opieki zdrowotnej do słuchaczy kolegiów pracowników służb społecznych stosuje się przepisy dotyczące słuchaczy szkół.
9. Kolegia pracowników służb społecznych mogą pobierać opłaty za egzaminy wstępne oraz za zajęcia dydaktyczne, z wyłączeniem zajęć dydaktycznych w systemie dziennym w publicznych kolegiach pracowników służb społecznych, chyba że są powtarzane z powodu niezadowalających wyników w nauce.
10. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i warunki tworzenia oraz likwidowania kolegium, jego organizację i zasady działania, w tym zasady powierzania stanowisk kierowniczych, zasady sprawowania opieki naukowo-dydaktycznej, a także sprawowania nadzoru nad kolegiami pracowników służb społecznych, zasady dokumentowania toku nauki, wydawania duplikatów dokumentów oraz wzory arkusza organizacyjnego, dyplomu, indeksu i legitymacji słuchaczy kolegium.
11. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, standardy kształcenia w kolegiach pracowników służb społecznych, uwzględniając w szczególności wymagane umiejętności, przedmioty kształcenia, treści programowe, zakres i wymiar praktyk zawodowych, wymagania dotyczące realizowania planów nauczania.
12. W zakresie nie uregulowanym odmiennie w przepisach, o których mowa w ust. 10 i 11, do kolegiów pracowników służb społecznych stosuje się przepisy dotyczące szkół.;

3) w art. 11 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
1. Świadectwa i dyplomy państwowe wydawane przez uprawnione do tego szkoły, placówki kształcenia ustawicznego i placówki kształcenia praktycznego, zakłady kształcenia nauczycieli, kolegia pracowników służb społecznych oraz okręgowe komisje egzaminacyjne są dokumentami urzędowymi.;
4) w art. 70 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
1. Praktyczna nauka zawodu może odbywać się w placówkach kształcenia ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego, warsztatach szkolnych, pracowniach szkolnych, szkolnych gospodarstwach pomocniczych, jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, u pracodawców, a także w indywidualnych gospodarstwach rolnych..

Art. 63. W ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, Nr 99, poz. 1001 i Nr 273, poz. 2703) wprowadza się następujące zmiany:

1)w art. 6:
a)pkt 5 otrzymuje brzmienie:
5) jednostka organizacyjna pomocy społecznej - regionalny ośrodek polityki społecznej, powiatowe centrum pomocy rodzinie, ośrodek pomocy społecznej, dom pomocy społecznej, placówkę specjalistycznego poradnictwa, w tym rodzinnego, placówkę opiekuńczo-wychowawczą, w tym placówkę opiekuńczo wychowawczą wsparcia dziennego, wielofunkcyjną placówkę opiekuńczo wychowawczą i całodobową placówkę opiekuńczo wychowawczą, ośrodek adopcyjno-opiekuńczy, ośrodek wsparcia i ośrodek interwencji kryzysowej;,
b) uchyla się pkt. 12;

2) w art. 8 uchyla się ust. 12;

3) w art. 9 ust. 5 otrzymuje brzmienie:
5. Kwota stanowiąca podstawę ustalenia wysokości pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej oraz pomocy pieniężnej na usamodzielnienie, na kontynuowanie nauki i pomocy na zagospodarowanie w formie rzeczowej, zryczałtowanej kwoty na utrzymanie dziecka, stawek na bieżące funkcjonowanie placówki rodzinnej, kwoty pieniężnej do własnego dysponowania przez wychowanków całodobowych placówek opiekuńczo wychowawczych, kwoty minimalnego i maksymalnego świadczenia pieniężnego na utrzymanie i pokrycie wydatków związanych z nauką języka polskiego dla uchodźców, a także maksymalna kwota zasiłku stałego ulegają zmianie w terminach weryfikacji kryteriów dochodowych o 50 % sumy kwot, o które wzrosły kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej i kryterium dochodowe na osobę w rodzinie.;

4) w art. 10 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
2. Przy ustalaniu prawa do pomocy pieniężnej na usamodzielnienie oraz pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki do dochodu rodziny lub pełnoletniego wychowanka rodziny zastępczej nie wlicza się pomocy pieniężnej, o której mowa w art. 78 ust. 1, 5 i 7 oraz art. 88 ust. 1.;

5) art. 14 otrzymuje brzmienie:
Art. 14. W sprawach nieuregulowanych w ustawie, z wyjątkiem spraw dotyczących umów, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.).;

6) w art. 17, w ust. 1 pkt 10 otrzymuje brzmienie:
10) organizowanie pracy socjalnej wykonywanej przez pracowników socjalnych;;

7) art. 22 pkt 8 otrzymuje brzmienie:
8) nadzór nad realizacją zadań samorządu gminnego, powiatowego i województwa, w tym nad jakością działalności jednostek organizacyjnych pomocy społecznej oraz nad jakością usług, dla których minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określił standardy, w tym standardy opieki i wychowania, a także nad zgodnością zatrudnienia pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej z wymaganymi kwalifikacjami, oraz nadzór pedagogiczny w odniesieniu do pracowników pedagogicznych zatrudnionych w placówkach opiekuńczo-wychowawczych i ośrodkach adopcyjno-opiekuńczych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (tekst jednolity: Dz.U. z 2003 r., Nr 118, poz. 1112, Nr 137, poz. 1304, Nr 203, poz. 1966, Nr 213, poz. 2081 i Nr 228, poz. 2258 oraz z 2004 r. Nr 96, poz. 959 i Nr 179, poz.1845);;

8) w art. 37:
a)ust. 4 otrzymuje brzmienie:
4. W przypadku zbiegu uprawnień do zasiłku stałego i renty socjalnej, świadczenia pielęgnacyjnego lub dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania, zasiłek stały nie przysługuje.
b) dodaje się ust. 6 w brzmieniu:
6. Zmiana dochodu w okresie pobierania zasiłku stałego nie wpływa na wysokość tego zasiłku, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.;

9) art. 38:
a)ust. 1 otrzymuje brzmienie:
1. Zasiłek okresowy przysługuje ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego:
1)osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;
2)rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.;
b) po ust. 4 dodaje się ust. 4a w brzmieniu:
4a. Zasiłek okresowy nie przysługuje osobie samotnie gospodarującej otrzymującej zasiłek stały."
c) ust. 6 otrzymuje brzmienie:
6. Rada gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć minimalne kwoty zasiłku okresowego, o których mowa w ust. 3 i 4.;

10) w art. 47:
a)ust. 1 otrzymuje brzmienie:
1. Interwencja Kryzysowa stanowi zespół interdyscyplinarnych działań podejmowanych na rzecz osób i rodzin będących w stanie kryzysu. Celem interwencji kryzysowej jest przywrócenie równowagi psychicznej i umiejętności samodzielnego radzenia sobie, a dzięki temu zapobieganie przejściu reakcji kryzysowej w stan chronicznej niewydolności psychospołecznej.,
b) ust. 3 otrzymuje brzmienie:
3. W ramach interwencji kryzysowej udziela się natychmiastowej specjalistycznej pomocy psychologicznej, a w zależności od potrzeb poradnictwa socjalnego lub prawnego, w sytuacjach uzasadnionych schronienia do 3 miesięcy.;

11) w art. 60 dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
3. Opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej przeznaczane są na utrzymanie domu pomocy społecznej.;
12) w art. 61 w ust. 2 lit. b otrzymuje brzmienie:
b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 250 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu na osobę w rodzinie pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 250 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;;

13) w art. 74 po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:
1a. W spokrewnionej z dzieckiem rodzinie zastępczej i niespokrewnionej z dzieckiem rodzinie zastępczej może przebywać w tym samym czasie nie więcej niż troje dzieci. W przypadku konieczności umieszczenia w rodzinie zastępczej rodzeństwa, liczba dzieci może się zwiększyć.;

14) w art. 78:
1)po ust. 7 dodaje się ust. 7a i 7b w brzmieniu:

7a. Starosta może przyznać rodzinie zastępczej jednorazowe świadczenie pieniężne na pokrycie niezbędnych wydatków związanych z potrzebami przyjmowanego do rodziny dziecka w wysokości do 150% podstawy.
7b. W przypadku gdy na skutek zdarzenia losowego dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej wymaga dodatkowej pomocy, starosta może przyznać rodzinie zastępczej na częściowe pokrycie skutków tego zdarzenia:
1) jednorazowe świadczenie pieniężne w wysokości do 50% podstawy albo okresowe świadczenie pieniężne w wysokości do 50 % podstawy wypłacane przez okres trwania bezpośrednich skutków tego zdarzenia;
2) pomoc w formie rzeczowej o wartości do 50 % podstawy.;
2) ust. 9 otrzymuje brzmienie:
9. W przypadku wykorzystywania pomocy pieniężnej, o której mowa w ust. 3-5 i 7-7b, niezgodnie z przeznaczeniem lub jej marnotrawienia, pomoc ta może być przyznana w części lub w całości w formie niepieniężnej.;

15) w art. 79 ust. 5 otrzymuje brzmienie:
5. Starosta może częściowo albo całkowicie zwolnić lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w ust. 1, na wniosek lub z urzędu, ze względu na trudną sytuację materialną rodziny.;

16) art. 80 otrzymuje brzmienie:
Art. 80. 1. Dziecko pozbawione częściowo lub całkowicie opieki rodzicielskiej może być umieszczone w całodobowej placówce opiekuńczo-wychowawczej następującego typu:
1)interwencyjnego;
2)rodzinnego;
3)socjalizacyjnego.
2. Całodobowa placówka opiekuńczo-wychowawcza może łączyć działania interwencyjne, socjalizacyjne i inne działania na rzecz pomocy dziecku i rodzinie, przyjmując formę placówki wielofunkcyjnej.
3. Całodobowa placówka opiekuńczo-wychowawcza zapewnia dziecku całodobową ciągłą lub okresową opiekę i wychowanie oraz zaspokaja jego niezbędne potrzeby bytowe, rozwojowe, w tym emocjonalne, społeczne, religijne, a także zapewnia korzystanie z przysługujących na podstawie odrębnych przepisów świadczeń zdrowotnych i kształcenia.
4. Pobyt dziecka w całodobowej placówce opiekuńczo-wychowawczej może być realizowany w grupach usamodzielniających stanowiących formę organizacyjną placówki przeznaczoną dla starszych dzieci.
5. Zaspokojenie potrzeb dziecka, o których mowa w ust. 3, całodobowa placówka opiekuńczo-wychowawcza realizuje co najmniej na poziomie obowiązującego standardu opieki i wychowania.
5a. Umieszczenie dziecka w całodobowej placówce opiekuńczo-wychowawczej następuje na podstawie orzeczenia sądu.
5b. W przypadku pilnej konieczności zapewnienia dziecku opieki przyjęcie dziecka do całodobowej placówki opiekuńczo-wychowawczej możliwe jest bez orzeczenia sądu. O takim przypadku dyrektor placówki niezwłocznie zawiadamia powiatowe centrum pomocy rodzinie i sąd.
5c. Skierowanie dziecka do całodobowej placówki opiekuńczo-wychowawczej nie wymaga decyzji administracyjnej.
6. Skierowanie dziecka pozbawionego częściowo lub całkowicie opieki rodzicielskiej do całodobowej placówki opiekuńczo-wychowawczej może nastąpić po wyczerpaniu możliwości udzielenia pomocy w rodzinie naturalnej lub umieszczenia w rodzinie zastępczej.
7. Pobyt dziecka w całodobowej placówce opiekuńczo-wychowawczej powinien mieć charakter przejściowy - do czasu powrotu dziecka do rodziny naturalnej lub umieszczenia w rodzinie zastępczej.
8. Dziecko, o którym mowa w ust. 1, może przebywać w całodobowej placówce opiekuńczo-wychowawczej, do uzyskania pełnoletności, a po uzyskaniu pełnoletności, na dotychczasowych zasadach, do czasu ukończenia szkoły, w której rozpoczęło naukę przed osiągnięciem pełnoletności.
9. Nadzór nad realizowaniem przez pracowników standardu, o którym mowa w ust. 5, sprawuje dyrektor całodobowej placówki opiekuńczo-wychowawczej.
10. Całodobowe placówki opiekuńczo-wychowawcze w ramach dochodzenia do standardów mogą przekształcać się w placówki wielofunkcyjne łączące różne typy placówek.;

17) w art. 81 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
1. Za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej, o której mowa w art. 80 ust. 8, w całodobowej placówce opiekuńczo-wychowawczej opłatę ponoszą, do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania, rodzice dziecka, osoba pełnoletnia lub jej rodzice, a także opiekunowie prawni lub kuratorzy, w przypadku gdy dysponują dochodami dziecka, z tym że opłata ponoszona przez opiekunów prawnych, kuratorów lub osobę pełnoletnią nie może być wyższa niż 50 % kwoty stanowiącej dochód dziecka lub osoby pełnoletniej.;

18) w art. 89:
a) ust. 6 otrzymuje brzmienie:
6.W przypadku gdy osoba usamodzielniana kontynuuje naukę, pomoc pieniężną na usamodzielnienie wypłaca się po ukończeniu nauki. W uzasadnionych przypadkach starosta może przyznać pomoc pieniężną na usamodzielnienie w trakcie trwania nauki.,
b) dodaje się ust. 10 w brzmieniu:
10. Pomoc pieniężną na usamodzielnienie i pomoc pieniężną na kontynuowanie nauki zawiesza się, w przypadku gdy przeciwko osobie usamodzielnianej wszczęto postępowanie karne o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.;

19) w art. 96:
a)ust. 2 otrzymuje brzmienie:
2. Wydatki na usługi, pomoc rzeczową, posiłek, schronienie, niezbędne ubranie, zasiłki na ekonomiczne usamodzielnienie, zasiłki okresowe i zasiłki celowe przyznane pod warunkiem zwrotu nie podlegają zwrotowi, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie osoby zobowiązanej do zwrotu wydatków nie przekracza kwoty odpowiedniego kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1.,

b)ust. 4 otrzymuje brzmienie:
4. Rada gminy określa, w drodze uchwały, zasady zwrotu wydatków za świadczenia z pomocy społecznej, o których mowa w ust. 2, będących w zakresie zadań własnych oraz może podwyższyć kwoty kryterium dochodowego uprawniającego do pomocy bezpłatnej;

20) w art. 97:
a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:
1. Opłatę za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych ustala podmiot kierujący w uzgodnieniu z osobą kierowaną, uwzględniając przyznany zakres usług. Osoby nie ponoszą opłat, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty kryterium dochodowego.,
b) ust. 3 otrzymuje brzmienie:
3. Różnicę między ustaloną opłatą, ponoszoną przez osobę za pobyt w domu, a kosztem pobytu w domu, nie większym niż średni miesięczny koszt utrzymania w domu dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, ponosi gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania osoby przebywającej w domu.,
c) ust. 5 otrzymuje brzmienie:
5. Rada powiatu lub rada gminy w drodze uchwały ustala organizację oraz szczegółowe zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych.;

21) w art. 106:
a)ust. 2 otrzymuje brzmienie:
2. Udzielanie świadczeń w postaci interwencji kryzysowej, pracy socjalnej, poradnictwa oraz opieki i wychowania w placówce opiekuńczo-wychowawczej, a także przyznanie biletu kredytowanego nie wymaga wydania decyzji administracyjnej.,
b) po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu:
3a. Kwoty świadczeń pieniężnych zaokrągla się w górę do dziesięciu groszy.;

22) w art. 107 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
1. Rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin, w tym osób i rodzin, o których mowa w art. 103, wydania opinii w celu ustanowienia rodziny zastępczej w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie ustanowienia rodziny zastępczej, przyznania pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka, dokonywania oceny sytuacji opiekuńczo-wychowawczej dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej, całodobowej placówce opiekuńczo-wychowawczej, przyznania pomocy pieniężnej na usamodzielnienie i pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki, skierowania dziecka do placówki opiekuńczo-wychowawczej oraz ustalenia odpłatności z pobyt dziecka w całodobowej placówce opiekuńczo wychowawczej oraz oceny sytuacji opiekuńczo wychowawczej dziecka w rodzinie zastępczej.;

23) w art. 112 dodaje się ust. 7a w brzmieniu:
7a. Pracownikom pedagogicznym podlegającym przepisom ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, zarząd powiatu powierza stanowiska kierowników placówek opiekuńczo - wychowawczych i ośrodków adopcyjno-opiekuńczych zgodnie z wymogami art. 122 ust. 1, po zasięgnięciu opinii kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie.;

24) art. 115 otrzymuje brzmienie:
Art. 115. 1. Jednostki samorządu terytorialnego mogą otrzymywać dotacje celowe z budżetu państwa na dofinansowanie zadań własnych z zakresu pomocy społecznej, przy czym wysokość dotacji nie może przekroczyć 50% kosztów realizacji zadania, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. Wysokość dotacji na realizację programów naprawczych w domach pomocy społecznej oraz zadań w zakresie zapewnienia posiłku osobom potrzebującym nie może przekroczyć 90 % kosztów realizacji zadania.;

25) w dziale III tytuł rozdziału 2 otrzymuje brzmienie: Pracownicy pomocy społecznej;

26) po tytule rozdziału 2 Pracownicy pomocy społecznej dodaje się art. 115a w brzmieniu:
Art. 115a. 1. Pracownikami publicznych służb pomocy społecznej są pracownicy zatrudnieni w publicznych jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, w tym:
1)pracownicy socjalni;
2)specjaliści pracy z rodziną;
3)specjaliści do spraw programów;
4)doradcy do spraw osób niepełnosprawnych;
5)opiekunowie środowiskowi;
6)opiekunowie dziecięcy;
7)asystenci osób niepełnosprawnych.
2. Zasady i warunki wykonywania zawodu pracownika socjalnego określają odrębne przepisy.;

27) uchyla się art. 116-120;

28) uchyla się art. 121 ust. 1-4;

29) art. 123 otrzymuje brzmienie:
Art. 123. Prawa i obowiązki pracowników zatrudnionych w samorządowych jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 115a, regulują przepisy o pracownikach samorządowych, a w odniesieniu do pracowników pedagogicznych publicznych placówek opiekuńczo-wychowawczych i ośrodków adopcyjno-opiekuńczych zatrudnionych na podstawie ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, regulują przepisy ustawy - Karta Nauczyciela.";

30) w art. 125:
a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:
1.Rada Pomocy Społecznej składa się z nie więcej niż 20 osób reprezentujących jednostki organizacyjne pomocy społecznej, jednostki samorządu terytorialnego, wojewodów, organizacje społeczne i zawodowe, samorząd zawodowy pracowników socjalnych, kościoły i inne związki wyznaniowe oraz środowiska naukowe.,
b) po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu:
2a. Przedstawicieli samorządu zawodowego pracowników socjalnych do udziału w pracach Rady Pomocy Społecznej rekomenduje Krajowa Rada Pracowników Socjalnych..

Rozdział 11.
Przepisy przejściowe i końcowe

Art. 64. 1. Osoby, które nabyły uprawnienia do wykonywania zawodu pracownika socjalnego, przyznane na podstawie ustawy, o której mowa w art. 63, zachowują te uprawnienia.
2. Osoby, które w okresie 3,5 roku od dnia wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 63, ukończą studia wyższe magisterskie na kierunkach: pedagogika, psychologia, politologia lub socjologia, mogą wykonywać zawód pracownika socjalnego.
3. Osoby, które do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, ukończyły studia wyższe na kierunkach innych niż wymienione w art. 8 ust. 1 pkt 1, posiadające dyplom uzyskania tytułu zawodowego w zawodzie pracownika socjalnego, zachowują prawo do awansu zawodowego na zasadach określonych dla osób posiadających wykształcenie wyższe na kierunkach wymienionych w art. 8 ust. 1 pkt 1.
4. Osoby zatrudnione w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy na stanowiskach określonych w przepisach o pracownikach samorządowych, zachowują prawo do dalszego zajmowania tych stanowisk.
5. Osoby zatrudnione przed dniem 1 maja 2004 r. na stanowisku aspiranta pracy socjalnej, które w okresie 3,5 roku od dnia wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 63, ukończą studia wyższe na kierunkach: pedagogika, politologia lub socjologia i uzyskają tytuł licencjata, mogą wykonywać zawód pracownika socjalnego.
6. Osoby zatrudnione przed dniem 1 maja 2004 r. na stanowisku aspiranta pracy socjalnej, które w okresie 5,5 roku od wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 63, ukończą studia wyższe magisterskie na kierunkach: pedagogika, psychologia, politologia lub socjologia, mogą wykonywać zawód pracownika socjalnego.

Art. 65. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w porozumieniu z istniejącymi ogólnopolskimi stowarzyszeniami i związkami zawodowymi zrzeszającymi pracowników socjalnych powoła w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy Komitet Organizacyjny Samorządu Pracowników Socjalnych, zwany dalej Komitetem.

Art. 66. 1. W okresie 2 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy Komitet:
1)opracuje projekt regulaminów wyborów przedstawicieli do Krajowej Rady;
2)zwoła pierwsze posiedzenia okręgowych rad pracowników socjalnych i pierwsze posiedzenie Krajowej Rady.
2. Do czasu wyboru i ukonstytuowania się Krajowej Rady, Komitet ma uprawnienia określone dla Krajowej Rady.

Art. 67. 1. Pierwsze posiedzenia okręgowych rad pracowników socjalnych są zwoływane najwcześniej w terminie 6 miesięcy, a najpóźniej w terminie 8 miesięcy od dnia wejścia ustawy w życie.
2. Pierwsze posiedzenie Krajowej Rady jest zwoływane najwcześniej w terminie 8 miesięcy, a najpóźniej w terminie 10 miesięcy od dnia wejścia ustawy w życie.
3. W posiedzeniach, o których mowa w ust. 1 i 2, uczestniczą członkowie samorządu przyjęci najpóźniej na 7 dni przed rozpoczęciem odpowiedniego posiedzenia.

Art. 68. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego oraz odpowiednie organy samorządu terytorialnego są zobowiązane do zapewnienia warunków lokalowych i technicznych niezbędnych do zwołania pierwszych posiedzeń okręgowych rad pracowników socjalnych i pierwszego posiedzenia Krajowej Rady.

Art. 69. Pomoc, o której mowa w art. 78 ust. 7a i 7b ustawy wymienionej w art. 63 niniejszej ustawy, może być przyznana rodzinom zastępczym, które nie otrzymały tej pomocy po dniu 11 listopada 2004 r.

Art. 70. Centralna Komisja Egzaminacyjna do spraw stopni specjalizacji zawodowej pracowników socjalnych oraz regionalne komisje egzaminacyjne do spraw stopni specjalizacji zawodowej pracowników socjalnych stają się odpowiednio Centralną Komisją Egzaminacyjną do Spraw Stopni Specjalizacji Zawodowej Pracowników Socjalnych oraz wojewódzkimi komisjami egzaminacyjnymi do spraw stopni specjalizacji zawodowej pracowników socjalnych.

Art. 71. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 118 ust. 3 ustawy, o której mowa w art. 63, zachowują moc do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych na podstawie art. 17 ust. 5 niniejszej ustawy, nie dłużej jednak niż w okresie 2 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 72. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 137, poz. 1304, Nr 203, poz. 1966, Nr 213, poz. 2081 i Nr 228, poz. 2258 oraz z 2004 r. Nr 96, poz. 959 i Nr 179, poz.1845.
2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r., Nr 273 poz. 2703 i Nr 281 poz. 2781.

Uzasadnienie

Projekt ustawy o zawodzie pracownika socjalnego i samorządzie zawodowym pracowników socjalnych, w związku z art. 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tworzy samorząd zawodowy pracowników socjalnych reprezentujący osoby wykonujące ten zawód zaufania publicznego, który ma sprawować pieczę nad należytym wykonywaniem tego zawodu przez pracowników socjalnych w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony.
Projekt określa zasady wykonywania zawodu pracownika socjalnego, a także zadania i organizację samorządu zawodowego pracowników socjalnych. Projekt jest po wejściu w życie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej dalszym krokiem w kierunku stworzenia efektywniejszego systemu wspierania osób i rodzin w ich integracji społecznej pełniej wykorzystującego profesjonalizm pracowników socjalnych.
Zasadniczym celem projektowanych zmian jest przede wszystkim wzmocnienie systemu pomocy społecznej w taki sposób, aby:
zapewnić osobom i rodzinom profesjonalne wsparcie w przezwyciężeniu trudnej sytuacji, jakiej nie są w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości,
umożliwić osobom i rodzinom lepszy dostęp do niepieniężnego świadczenia pomocy społecznej jakim jest praca socjalna, bez której nie jest możliwe zapewnienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka,
zapewnić profesjonalną pomoc pracowników socjalnych rodzinom dotkniętym skutkami patologii społecznej, w tym przemocą w rodzinie,
doprowadzać - w miarę możliwości - osoby i rodziny otrzymujące pomoc społeczną do życiowego usamodzielniania,
integrować ze środowiskiem osoby wykluczone społecznie,
stymulować tworzenie sieci oparcia społecznego adekwatnej do potrzeb w tym zakresie.
Stan finansów publicznych państwa skłania do podejmowania działań mających na celu efektywniejsze wykorzystanie zasobów pomocy społecznej.
Ośrodki pomocy społecznej w gminach zatrudniają obecnie powyżej 15 000 pracowników socjalnych. W innych jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej pracuje kilka tysięcy pracowników socjalnych. Rośnie liczba pracowników socjalnych działających w niepublicznych podmiotach życia społecznego. Uchwalenie ustawy ma zapewnić im możliwość pełniejszej realizacji zadań, jakie ustawa o zawodzie pracownika socjalnego i samorządzie zawodowym pracowników socjalnych ma powierzyć do realizacji temu zawodowi zaufania publicznego.
Projekt ustawy o zawodzie pracownika socjalnego i samorządzie zawodowym pracowników socjalnych, mieści się w nurcie regulacji prawnych porządkujących i normujących działalność zawodów wymagających szczególnego zaufania społecznego.
Zadaniem projektu ustawy jest wskazanie podstaw niezależności i samoistności zawodu pracownika socjalnego z uwagi na posiadanie przez osoby go wykonujące dużego potencjału wiedzy i umiejętności. Przygotowanie zawodowe obecnie pozwala pracownikom socjalnym na objęcie profesjonalnym oddziaływaniem dużego i najprawdopodobniej w najbliższej przyszłości ustawicznie rosnącego spektrum zagadnień społecznych, od pomocy w rozwiązywaniu problemów konkretnych osób, rodzin, grup społecznych, aż po lokalną politykę społeczną, bezrobocie, profilaktykę uzależnień, zapobieganie patologiom społecznym, ochronę i promocję zdrowia, niepełnosprawność, czy poradnictwo zawodowe.
Dochodzą do tego zadania stojące na pograniczu życiowych wyzwań, a wynikające z różnego typu wypadków losowych, katastrof ekologicznych i przemysłowych, kataklizmów i klęsk żywiołowych takich, jak powodzie (zwłaszcza okazało się to podczas powodzi z 1997 roku), pożary, nadzwyczaj silne burze, których skutki stają się pilnym i niebezpiecznym zadaniem stawianym do rozwiązania między innymi właśnie przed pracownikami socjalnymi. Podejmując swoje zadania pracownik socjalny dysponuje specyficznymi dla uprawianego przez siebie zawodu metodami i narzędziami, wypracowanymi w toku dziesiątków lat budowania zaplecza teoretycznego, które wymagają ochrony prawnej, bowiem stosowane przez niefachowców mogą przynieść nieodwracalne szkody indywidualne i społeczne. Przykładem takiego narzędzia jest rodzinny wywiad środowiskowy, który pozwala na zbieranie informacji wymagającej bezwzględnej ochrony prawnej, a trafna interpretacja tej informacji nie jest w żaden sposób możliwa bez solidnego, teoretycznego przygotowania.
W związku z tym przedłożony projekt ustawy określa obligatoryjnie zasady, na których zbudowane są uprawnienia do wykonywania zawodu pracownika socjalnego, wskazuje też sposób udzielania i cofania tych uprawnień oraz powołuje samorząd pracowników socjalnych jako instancję sprawującą pieczę, w tym nadzór merytoryczny i organizacyjny, nad wykonywaniem zawodu tak bardzo obciążonego odpowiedzialnością.
Projekt przewiduje także podporządkowanie postępowania zawodowego pracowników socjalnych kodeksowi etyki zawodowej uchwalonemu przez krajową reprezentację tego środowiska.
Projekt ustawy przewiduje, że pracownicy socjalni będą zorganizowani na zasadach zgłoszenia przynależności do samorządu zawodowego pracowników socjalnych. Generalnie projekt zakłada samofinansowanie się organów samorządu zawodowego pracowników socjalnych poprzez składki członkowskie oraz pozyskiwanie innych dochodów.
Uchwalenie projektu pociąga za sobą niewielkie obciążenia dla budżetu państwa w zakresie czynności inicjujących działalność samorządu zawodowego pracowników socjalnych, obsługi Krajowej Rady Pracowników Socjalnych oraz wykonywania czynności nadzorczych przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, pokrywane z budżetu resortu polityki społecznej.

Ocena skutków regulacji:

1. Podmioty, których dotyczy proponowana regulacja:
1)osoby wykonujące zawód pracownika socjalnego,
2)pracodawcy zatrudniający osoby wymienione w pkt 1,
3)osoby, rodziny, grupy społeczne i instytucje, które korzystają z usług pracowników socjalnych.
2. Skutki dla budżetu państwa i budżetów samorządu terytorialnego
Szacuje się, że wejście ustawy w życie pociągnie za sobą wydatki z budżetu państwa szacowane na kwotę 52 000 zł (obsługa Krajowej Rady Pracowników Socjalnych).
Projekt dotyczy również samorządu terytorialnego, zatem powstaną skutki finansowe dla jego budżetu szacowane na kwotę: 217 200 zł (koszt delegacji związanych z funkcjonowaniem organów samorządu pracowników socjalnych).

3. Wpływ na rynek pracy
Proponowana regulacja może mieć niewielki wpływ na rynek pracy związany z wprowadzeniem przepisów określających kwalifikacje pracowników socjalnych.

4. Wpływ na konkurencyjność zewnętrzną i wewnętrzną gospodarki oraz na sytuację i rozwój regionów
Wejście w życie projektu nie będzie miało wpływu na konkurencyjność wewnętrzną i zewnętrzną, ani na sytuację i rozwój regionów.

5. Wpływ regulacji na system rejestracji i statystyki
Projekt ustawy nie będzie miał wpływu na system rejestracji i statystyki.

6. Konsultacje społeczne
Projekt został przesłany do konsultacji z następującymi partnerami społecznymi:

1.Konfederacja Pracodawców Polskich,
2.Krajowa Rada Spółdzielcza,
3.Związek Rzemiosła Polskiego,
4.Krajowa Izba Gospodarcza,
5.Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych,
6.Polskie Towarzystwo Pracowników Socjalnych,
7.Rada Pomocy Społecznej,
8.Business Centre Club Związek Pracodawców,
9.Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Solidarność,
10.Sekcja Krajowa Pracowników Pomocy Społecznej NSZZ Solidarność,
11.Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych,
12.Federacja Związków Zawodowych Pracowników Ochrony Zdrowia,
13.Związek Nauczycielstwa Polskiego,
14.Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych,
15.Komisja Wspólna Rządu i Samorządu Terytorialnego.

7. Zgodność z prawem Unii Europejskiej
Przedmiot regulacji niniejszego projektu jest zgodny z prawem Unii Europejskiej.
Projekt nie podlega notyfikacji w rozumieniu przepisów dotyczących notyfikacji norm i aktów prawnych.