Zmiana systemu świadczeń rodzinnych

(źródło : MGPiPS kwiecień 2003; DPS Forum 23.04.2003)

Nie będziemy oszczędzać na świadczeniach rodzinnych – zapowiedziała wiceminister gospodarki, pracy i polityki społecznej Jolanta Banach podczas prezentacji założeń projektu ustawy o świadczeniach rodzinnych, która odbyła się na dzisiejszej konferencji prasowej w Centrum Informacyjnym Rządu

Nie będziemy oszczędzać na świadczeniach rodzinnych – zapowiedziała wiceminister gospodarki, pracy i polityki społecznej Jolanta Banach podczas prezentacji założeń projektu ustawy o świadczeniach rodzinnych, która odbyła się na dzisiejszej konferencji prasowej w Centrum Informacyjnym Rządu.

Projekt ustawy przyjęty wczoraj przez Radę Ministrów zakłada zmianę obecnego systemu świadczeń rodzinnych, który jest rozproszony i zróżnicowany, co powoduje, że świadczenia wypłacane są w oparciu o różne kryteria dochodowe i o różnej wysokości. Z kolei pieniądze wydawane na świadczenia przez budżet państwa, mimo pokaźnej sumy (w tym roku będzie to 7 mld 800 mln zł) nie chronią polskich rodzin przed ubóstwem. Zaproponowana zmiana ma uporządkować obowiązujący system po to aby: środki trafiały do rodzin o niskich dochodach, a nie do tych o przeciętnych; podnieść jednostkową wartość świadczeń oraz by zapobiegać niepożądanej kumulacji świadczeń w jednej rodzinie i braku tych świadczeń w drugiej rodzinie.

Na czym będą polegały zmiany?

Przede wszystkim zasiłek rodzinny będzie zwiększony o dodatki które dotychczas w systemie świadczeń rodzinnych nie występowały:

• 90 zł – raz w roku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez dziecko,
• 80 zł – z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania,
• 50 lub 70 zł – w zależności od wieku dziecka - na edukację i rehabilitację dziecka niepełnosprawnego.

Zasiłek rodzinny będzie również zwiększany o te świadczenia, które w polskim systemie funkcjonują dziś samodzielnie – jak np. obecny zasiłek wychowawczy, świadczenie alimentacyjne, zasiłek gwarantowany okresowy czy stały z pomocy społecznej.

Co zmieni się dla typowej polskiej czteroosobowej rodziny („2+2”)?

Obecnie na pierwsze i na drugie dziecko przypada po 42,5 zł, czyli statystyczna polska rodzina z dwojgiem dzieci bez względu na ich wiek otrzymuje 85 zł. Jeśli do tego dodać zasiłek wychowawczy (matka przebywa na urlopie wychowawczym i przysługuje jej zasiłek w wysokości 318 zł), to rodzina w sumie otrzymuje 403 zł.

Po wejściu w życie reformy zasiłek będzie różnicowany nie w zależności od liczby dzieci, ale od ich wieku. I tak: na młodsze dziecko będzie przypadało – 42 zł, a na starsze 53 zł – w sumie 95 zł. Do tego trzeba doliczyć raz w roku 90 zł dla starszego dziecka z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i zwiększenie zasiłku rodzinnego z tytułu korzystania z urlopu wychowawczego – to daje miesięcznie rodzinie 495 zł.

Kolejna podwyżka zasiłków rodzinnych podstawowych nastąpi 1 września 2006 r., a ostatni etap przewidziany jest na 1 września 2009 r.

– Zróżnicowanie zasiłków od 2004 r. w zależności od wieku, a nie liczby dzieci jest rozwiązaniem sprawiedliwszym, bo pozwala na kumulację większych świadczeń w rodzinie.– powiedziała minister Jolanta Banach.

Wiceminister gospodarki, pracy i polityki społecznej zwróciła uwagę, że zgodnie z projektem ustawy każda niepełna rodzina – nie tylko ta, która nie może wyegzekwować alimentów, będzie uprawniona do dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka. Dzisiaj Fundusz wydaje ok. 1 mld 300 mln zł na świadczenia zastępujące alimenty od osób, od których nie można ich wyegzekwować. Gdyby pieniądze podzielić na każdą niepełną rodzinę, to otrzymywałaby ona zasiłek rodzinny wyższy o ok. 200 zł. – Jeśli nie będzie przyzwolenia Sejmu i opinii publicznej na uśrednienie dodatku dla każdej niepełnej rodziny, to pozostaniemy w obecnym stanie prawnym, czyli w sytuacji gdy rodzina nie może wyegzekwować alimentów w zależności od wysokości zasądzonych alimentów jedna rodzina otrzymuje 50 zł, a druga 400 zł – podkreślała min. J. Banach. – Z kolei rodziny, które nie mają osób zobowiązanych do płacenia alimentów np. wdowy i wdowcy – nie otrzymują żadnych pieniędzy z Funduszu Alimentacyjnego.

Wprowadzone zostanie również jednolite kryterium dochodowe dla wszystkich świadczeń rodzinnych oparte o badania Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych. IPiSS wycenił koszyk dla świadczeń rodzinnych:

• dla rodziny „2+2”- 504 zł (netto) na osobę w rodzinie,
• dla rodziny wychowującej dziecko niepełnosprawne – 583 zł (netto) na jedną osobę.

Eksperci Instytutu konstruują koszyk potrzeb rodziny, wyceniają go i co trzy lata przedstawiają do negocjacji Trójstronnej Komisji ds. Społeczno-Gospodarczych.

Istnieją również powody organizacyjne wprowadzenia ustawy o świadczeniach rodzinnych i dotyczą one obniżenia kosztów obsługi systemu. Dzisiaj wynosi on ok. 1 mld zł. Docelowo realizatorami świadczeń rodzinnych będzie gmina w formie zadań zleconych. Wtedy koszt obsługi systemu przez gminy wyniesie ok. 300 mln zł rocznie.

Zdaniem min. Jolanty Banach są dwa możliwe terminy wejścia w życie ustawy, choć ostatecznie będzie to zależało od tempa prac parlamentarnych – 1 września 2003 r. (tracą wówczas ważność dotychczasowe kryteria przyznawania niektórych świadczeń rodzinnych) lub 1 stycznia 2004 r.

Źródło : www.mpips.gov.pl