ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ
z dnia 15 września 2000 r.
w sprawie domów pomocy społecznej

 [treść rozporządzenia]

Załącznik nr 1

STANDARD OBOWIˇZUJˇCYCH PODSTAWOWYCH USŁUG ŚWIADCZONYCH PRZEZ DOMY POMOCY SPOŁECZNEJ

Dom świadczy usługi:

1. w zakresie potrzeb bytowych, zapewniając:
   1. miejsce zamieszkania,
   2. wyżywienie,
   3. odzież i obuwie,
   4. utrzymanie czystości;
2. opiekuńcze, polegające na:
   1. udzielaniu pomocy w podstawowych czynnościach życiowych,
   2. pielęgnacji,
   3. niezbędnej pomocy w załatwianiu spraw osobistych;
3. wspomagające, polegające na:
   1. umożliwieniu udziału w terapii zajęciowej,
   2. podnoszeniu sprawności i aktywizowaniu mieszkańców,
   3. umożliwieniu zaspokojenia potrzeb religijnych i kulturalnych,
   4. zapewnieniu warunków do rozwoju samorządności mieszkańców,
   5. stymulowaniu nawiązywania, utrzymywania i rozwijania kontaktu z rodziną i środowiskiem,
   6. działaniu zmierzającym do usamodzielnienia mieszkańca, w miarę jego możliwości,
   7. pomocy usamodzielniającemu się mieszkańcowi w umożliwieniu podjęcia pracy, szczególnie mającej charakter terapeutyczny,
   8. zapewnieniu bezpiecznego przechowywania środków pieniężnych i przedmiotów wartościowych,
   9. pokryciu, w miarę możliwości, mieszkańcowi nie posiadającemu własnego dochodu, wydatków na niezbędne przedmioty osobistego użytku, w kwocie nie przekraczającej 30% zasiłku stałego, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy,
   10. zapewnieniu przestrzegania praw mieszkańców oraz dostępności do informacji o tych prawach,
   11. sprawnym załatwianiu skarg i wniosków mieszkańców;
4. w zakresie potrzeb edukacyjnych, zapewniające dzieciom:
   1. pobieranie nauki,
   2. uczestnictwo w zajęciach rewalidacyjnych,
   3. uczenie i wychowanie przez doświadczenie życiowe.

Zakres i rodzaj usług, o których mowa w pkt 4, regulują przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 1997 r. w sprawie zasad organizowania zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży upośledzonych umysłowo w stopniu głębokim (Dz. U. Nr 14, poz. 76).

l. Usługi zaspokajające potrzeby bytowe

1. Dom powinien spełniać następujące warunki:
   1. budynek i jego otoczenie powinny być bez barier architektonicznych,
   2. w budynkach wielokondygnacyjnych powinna być winda dostosowana do potrzeb osób niepełnosprawnych,
   3. budynek powinien być wyposażony w system przyzywowo-alarmowy i system alarmowo-przeciwpożarowy,
   4. liczba miejsc w nowo projektowanych domach nie powinna być większa niż 100.
2. W domu powinny znajdować się następujące pomieszczenia:
   1. pokoje mieszkalne jednoosobowe i wieloosobowe,
   2. pokoje dziennego pobytu,
   3. jadalnia,
   4. gabinet zabiegowo-pielęgniarski,
   5. pomieszczenia do terapii i rehabilitacji,
   6. kuchenka pomocnicza,
   7. pomieszczenie pomocnicze do prania i suszenia,
   8. palarnia,
   9. pokój gościnny,
   10. kaplica.
3. Pokój mieszkalny powinien spełniać następujące warunki:
   1. jednoosobowy powinien mieć powierzchnię nie mniejszą niż 9 m²,
   2. wieloosobowy powinien mieć powierzchnię nie mniejszą niż 6 m² na osobę:
      1. w przypadku osób poruszających się samodzielnie – powinien być przeznaczony dla nie więcej niż trzech osób,
      2. w przypadku osób nie opuszczających łóżka – powinien być przeznaczony dla nie więcej niż czterech osób,
   3. powinien być wyposażony w łóżko lub tapczan, szafę, stół, krzesła, szafkę nocną dla każdego mieszkańca oraz odpowiednią liczbę wyprowadzeń elektrycznych.
4. Dom powinien zapewniać następujące warunki sanitarne:
   1. liczba łazienek powinna zapewnić możliwość korzystania z nich przez nie więcej niż pięć osób, a w przypadku toalet – przez nie więcej niż cztery osoby,
   2. pomieszczenia, o których mowa w pkt 1, powinny być przystosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych,
   3. w nowo projektowanych domach na pokój powinna przypadać jedna toaleta oraz łazienka zapewniająca możliwość korzystania z wanny lub prysznica.
5. Wyżywienie i organizacja posiłków powinny spełniać następujące warunki:
   1. osobom dorosłym zapewnia się 3 posiłki dziennie, a dzieciom i młodzieży – 4 posiłki,
   2. możliwość wyboru zestawu posiłków lub otrzymania posiłku dodatkowego oraz dietetycznego, zgodnie ze wskazaniem lekarza,
   3. dla każdego z posiłków czas wydawania wynosi 2 godziny, z tym że ostatni posiłek nie powinien być podany wcześniej niż o godz. 18⁰⁰,
   4. podstawowe produkty żywnościowe oraz napoje powinny być dostępne przez całą dobę,
   5. mieszkaniec może spożywać posiłki w pokoju mieszkalnym,
   6. w razie potrzeby mieszkaniec powinien być karmiony.
6. Mieszkaniec powinien mieć stale zapewnione odzież i obuwie odpowiedniego rozmiaru, dostosowane do pory roku, utrzymane w czystości i wymieniane w razie potrzeby:
   1. odzież całodzienną – co najmniej dwa zestawy,
   2. odzież zewnętrzną (płaszcze, kurtki) – co najmniej jeden zestaw,
   3. bieliznę dzienną – co najmniej 4 komplety,
   4. bieliznę nocną – co najmniej 2 komplety,
   5. co najmniej jedną parę obuwia oraz pantofle domowe.
7. Mieszkaniec powinien otrzymać pomoc w utrzymaniu higieny osobistej oraz mieć zapewnione osobiste środki czystości, przybory toaletowe i inne przedmioty niezbędne do higieny osobistej:
   1. w miarę potrzeby: mydło, pastę i szczoteczkę do mycia zębów oraz środki piorące, dla mężczyzny – przybory do golenia,
   2. ręczniki (dwie sztuki), zmieniane w miarę potrzeby, nie rzadziej niż raz na dwa tygodnie,
   3. pościel, zmieniana w miarę potrzeby, nie rzadziej niż raz na dwa tygodnie.
8. Pomieszczenia mieszkalne domu powinny być sprzątane w miarę potrzeby, nie rzadziej niż raz dziennie.

II. Usługi opiekuńcze i wspomagające

1. Dom zapewnia:
   1. organizację terapii zajęciowej w warsztatach terapii zajęciowej lub w pracowniach terapii,
   2. możliwość korzystania przez mieszkańców z biblioteki lub punktu bibliotecznego oraz prasy codziennej, a także możliwość zapoznania się z przepisami prawnymi dotyczącymi domów pomocy społecznej,
   3. organizację świąt, uroczystości okazjonalnych oraz umożliwia udział w imprezach kulturalnych i turystycznych,
   4. możliwość kontaktu z kapłanem i udział w praktykach religijnych zgodnie z wyznaniem mieszkańca,
   5. regularny kontakt z dyrektorem domu w określonych dniach tygodnia i godzinach, podanych do wiadomości w dostępnym miejscu,
   6. sprawienie pogrzebu zgodnie z wyznaniem zmarłego mieszkańca domu.
2. Warunki realizacji usług opiekuńczych i wspomagających są następujące:
   1. na stu mieszkańców domu powinno być zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy nie mniej niż dwóch pracowników socjalnych, jeden psycholog i jeden pracownik kulturalno-oświatowy,
   2. w domu, o którym mowa w § 2 pkt 7, powinien być zatrudniony psycholog, a wielkość faktycznego zatrudnienia ustala podmiot prowadzący dom w zależności od zakresu świadczonych usług,
   3. wskaĄnik zatrudnienia pracowników zespołu terapeutyczno-opiekuńczego, zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy, na jednego mieszkańca domu zależny jest od typu domu i wynosi:
      1. nie mniej niż 0,7 w domach, o których mowa w § 2 pkt 2–5,
      2. od 0,4 do 0,7 w domach, o których mowa w § 2 pkt 1 i 6,
   4. liczba pracowników domu zatrudnionych w poszczególnych porach doby dostosowana jest do potrzeb mieszkańców,
   5. pracownicy zespołu terapeutyczno-opiekuńczego uczestniczą co najmniej raz na dwa lata w organizowanych przez dyrektora domu szkoleniach na temat praw mieszkańca oraz kierunków prowadzonej terapii, a także metod pracy z mieszkańcami