wstecz

Talent, pasja, intuicja II - wystawa sztuki naiwnej w Radomiu

(aut. Ireneusz Domański, Gazeta Wyborcza 18.02.2005; DPS Forum 24.02.2005)

Wystawę "Talent, pasja, intuicja II" otwarto w Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu. Tak bogatej ekspozycji sztuki naiwnej nie było w Polsce nigdy wcześniej. Zobaczyć można 525 obrazów, tkanin i rzeźb 123 artystów. Eksponaty pochodzą z kilkunastu muzeów, ale lwia ich część to własność radomskiego muzeum i Państwowego Muzeum Etnograficznego z Warszawy, które jest współorganizatorem przedsięwzięcia. Są tu wszyscy najważniejsi twórcy z nurtu sztuki naiwnej i art brut, czyli sztuki surowej, nieokrzesanej. Wystarczy wymienić: Nikifor, Maria Wnęk, Teofil Ociepka, Stanisław Zagajewski, Edmund Monsiel, Krzysztof Okoń. To artyści znani i cenieni w świecie, ich dzieła są w najważniejszych zbiorach muzealnych.

To, co najważniejsze

Obecna ekspozycja nieprzypadkowo nawiązuje do wielkiej prezentacji sztuki naiwnej w Radomiu w 1985 r. Zdaniem komisarza wystawy Adama Zielezińskiego dwie ostatnie dekady były bardzo ciekawe w tej dziedzinie. Pojawiło się wielu znakomitych twórców. Są wśród nich np. pacjenci szpitali psychiatrycznych, pensjonariusze domów opieki społecznej lub po prostu ludzie, którzy odczuli potrzebę tworzenia. Nie mają fachowego wykształcenia, są samoukami. Ich twórczość fascynuje, zaciekawia i zachwyca odbiorców, ich wypowiedzi są absolutnie szczere, nieograniczone żadnymi konwenansami, nieobciążone żadnymi szkołami, modami czy trendami w sztuce profesjonalnej - kroczą własnymi ścieżkami.

Taka sztuka - zwłaszcza ludzi chorych psychicznie, schizofreników, paranoików czy też więźniów - budzi coraz większe zainteresowanie na świecie, powstają specjalne kolekcje muzealne, np. słynne Musee de l'Art Brut w Lozannie. Radomskie muzeum współpracuje w tej dziedzinie ze Szpitalem Psychiatrycznym w Krakowie - Kobierzynie.

Przez Warszawę do Berlina

To trzecia z wielkich i z pewnością największa wystawa sztuki naiwnej w Polsce. Po raz pierwszy twórców prymitywnych zaprezentowano szeroko na wystawie "Inni" w warszawskiej Zachęcie w 1965 r. W 1985 r. była wspomniana już radomska wystawa "Talent, pasja, intuicja".

Wystawa będzie czynna w Radomiu do końca kwietnia. W maju zostanie otwarta w warszawskim Państwowym Muzeum Etnograficznym, późną jesienią trafi do Berlina. Będzie częścią większej prezentacji polskiej kultury. Niestety, tak znakomita ekspozycja nie ma katalogu. Zostanie wydany dopiero w maju, na otwarcie wystawy w stolicy.

Komisarzami wystawy są Jadwiga Migdał z warszawskiego PME i Adam Zieleziński z Muzeum im. Jacka Malczewskiego, aranżacja plastyczna to dzieło Mirosława Kołsuta.

Radomskie muzeum ma bogate i ciekawe zbiory sztuki naiwnej. Początki tworzenia tej kolekcji sięgają połowy lat 70. Dziś liczy ponad 500 obiektów.