|
wstecz
inne materiały na ten temat
Dyskusja o nowej ustawie o pomocy
społecznej
(mat. nadesłany - aut. Andrzej
Gocłowski 07'2003; opracowanie i wybór DPS Forum 28.07.2003)
Opinie członków Ogólnopolskiej
Konfederacji Pracodawców Socjalnych 24.07.03.
Do Konfederacji i Przyjaciół
W załączeniu przesyłam opinie członków Ogólnopolskiej Konfederacji
Pracodawców Socjalnych, które dotarły do mnie w ostatnich dniach,
a które przedstawiłem dzisiaj Panu Premierowi Jerzemu Hausnerowi.
Spotkanie trwało okol 45 min i w całości dotyczyło filozofii
pomagania i konieczności zmian systemowych w pomocy społecznej.
Jestem przekonany, ze stanowisko organizacji obywatelskich jest
jasno zdefiniowane i ma pełne szanse akceptacji przez stronę rządową.
Jak się wydaje Konfederacja będzie brała czynny udział w przygotowywaniu
nowej ustawy o pomocy społecznej. W przyszłym tygodniu możemy spodziewać
się stosownych decyzji.
Serdecznie pozdrawiam
Tomasz Sadowski
Katolicka Wspólnota Chleb Życia
24/07/03
Sz.Pan Jerzy Hausner
Vice Premier, Minister Pracy i Polityki Społecznej
Jako organizacja od szeregu lat organizująca działania w sferze
pomocy społecznej postanowiliśmy zabrać głos w dyskusji na temat
projektu Ustawy o Pomocy Społecznej.
Zwracamy Pana uwagę na szkodliwe zachowywanie starego modelu pomocy
społecznej. Model ten nie sprawdza się obecnie, nie opisuje rzeczywistości
i nie służy rozwiązywaniu problemu ludzi zepchniętych na margines.
Jest ponadto kosztowny dla państwa i utrudnia pracę na rzecz najuboższych
obywatelom zrzeszonym w organizacjach.
- Przepisy ustawy nie opisują rzeczywistości ponieważ nie biorą
poważnie pod uwagę istnienia i działalności organizacji obywatelskich,
które nadal traktowane są jako klienci instytucji państwowych,
a nie organizatorzy, a zatem równoprawni partnerzy służb państwowych/
w tym samorządowych/. Faktycznie organizacje są głównymi organizatorami
pomocy społecznej w wielu dziedzinach : bezdomność, przemoc w
rodzinie, samotne macierzyństwo, zapobieganie i leczenie uzależnień,
opieka hospicyjna, coraz częściej skuteczna walka z bezrobociem
itp.Tego ustawa nie zauważa i nie opisuje.
- Ustawa utzrymuje wirtualne pojęcia i działania, które w obecnej
jej wersji nie sprawdziły się lub nawet nie były wprowadzane w
życie, często dlatego, ze były .....delikatnie mówiąc nierozsądne.
Np. program wychodzenia z bezdomności ustalany pomiędzy OPS a
osobą bezdomną. Ośrodki Pomocy Społecznej nie mają takich możliwości
ani przygotowania do realizacji tego zapisu. Programy takie realizują
w swoich placówkach organizacje. Podobnie rzecz się ma z Centrami
Kryzysowymi dla ofiar przemocy.
- Ustawa skupiona jest na szczegółowym opisie świadczeń finansowych
dla osób w trudnej sytuacji/ nota bene już dzisiaj nie wypłacanych
z powodu braku środków/ , natomiast jej zapis nie stymuluje pracowników
socjalnych do działań wspierających osoby w trudnych sytuacjach
w sposób Ť pozafinansowy ť. Tę właśnie pracę wykonują często organizacje
obywatelskie natrafiając na mur obojętności i niezrozumienia ze
strony struktur państwowych. Przyczyną owego muru jest właśnie
funkcjonujący i zapisany ustawowo obecny model pomocy społecznej
i program kształcenia kadr dopasowany do niego.
- System pomocy społecznej w obecnym kształcie i taki, jaki propnuje
nowelizacja ustawy jest kosztowny finansowo i społecznie ponieważ
:
- ograniczenie roli służb socjalnych do dystrybutorów środków
finansowych stanowi marnotrastwo kadr i etatów, potęguje biurokrację.
- ogranicza lub utrudnia działalność organizacji obywatelskich
dysponujących doświadczeniem, kadrą i zaangażowaniem, a także
dużym potencjałem środków w postaci lokali, sprzętu, dostępu
do pozabudżetowych źródeł finansowania . Wszstko to powinno
być chronione i wspierane przez państwo aby służyło jej obywatelom.
- osoby korzystające z obecnego systemu pomocy społecznej
nie uzyskują realnego wsparcia ani w sferze materialnej ani
życiowej. Nie ma po prostu efektów lub są niewspólmierne do
kosztów. Żeby mieć efekt trzeba bowiem po pierwsze zainwestować,
a po drugie wykorzystać wszystkie możliwości produkcyjne firmy,
jaką jest państwo. Możliwości organizacji obywatelskich są
krępowane, a służby państwowe nie są stymulowane do działań
i współpracy. Organizacjom utrudnia się dostęp do środków
finasowych i darowizn.
Piszemy te uwagi bardzo ogólne licząc na zaintersowanie Pana Premiera
nabrzmiałymi problemami społecznymi. Nie podajemy konkretnych przykładów,
ale chętnie powyższe tezy nimi uzupełnimy.
Z wyrazami szacunku
S.Małgorzata Chmielewska
STOWARZYSZENIE POMOCY WZAJEMNEJ BARKA
Strzelce Opolskie, 23.07.2003r.
Prof. Jerzy Hausner
Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej
Przemiany ustrojowe w Polsce rozpoczęte w 1989 roku doprowadziły
do wolności politycznej, reform gospodarczych, powstania samorządu
terytorialnego, decentralizacji Państwa. Jak dotąd większość spraw
społecznych organizowanych od strony Państwa określa i wyznacza
Ustawa o Pomocy Społecznej z dnia 29 listopada 1990 roku. Ten dokument
określa wyraźnie i wskazuje jednoznacznie, że Państwo w swojej polityce
społecznej koncentruje się na własnych instytucjach, tak jakby w
polu jej polityki nie istniały inne podmioty, instytucje wobec których
Państwo powinno być służebne. Z całą pewnością utrzymanie zapisów
i sformułowań obowiązującej ustawy jest dzisiaj szkodliwe, bowiem
z jednej strony podkreśla iluzoryczną wszechmoc Państwa, z drugiej
lekceważy realny rozwój struktur wspólnot obywateli. Uwzględniając
czas w jakim ustawa powstawała można powiedzieć, że jej twórcy w
małym stopniu uwzględniali wizję społeczeństwa otwartego, ducha
solidaryzmu społecznego jak i zasadę subsydiarności. Jest to podejście
w dalekiej mierze nieadekwatne, dzisiaj podejście to postrzegamy
zupełnie inaczej.
Nadszedł od dawna wyczekiwany czas na realizację projektów związanych
z rozwojem społeczeństwa obywatelskiego , również na regulacje prawne
pomiędzy Państwem a instytucjami obywatelskimi. Dzisiaj tworzenie
Ustawy o Pomocy Społecznej rozpocząć się powinno od strony właściwej,
czyli wreszcie od obywatela, Państwo powinno być instytucją integrującą
i koordynującą działaniami w najszerzej rozumianych polach, w tym
pomocy społecznej. Celem opieki i pomocy społecznej oraz jej instytucji
niech będzie osoba ludzka, jej zintegrowane uczestniczenie w życiu
wspólnoty społecznej, poszanowanie godności i praw do rozwoju ,
pomoc w pokonywaniu niedostatków związanych z wiekiem, możliwościami
fizycznymi, defektami moralnymi w powiązaniu z wymiana wzajemną
w ramach wspólnoty oraz podziałem dóbr. Należy w polityce społecznej
Państwa promować system działań problemowo zadaniowych, który
uwzględnić może pomoc całościową, wielopłaszczyznową biorącą pod
uwagę prawidłowości rozwoju człowieka i grup społecznych.
Ten materiał powstał dzięki wierze, że zmiany są możliwe. Mamy
nadzieję, że choć w części wpłyniemy na tych, od których zależą
losy przegranych i odrzuconych.
Panie Premierze, dzięki wprowadzeniu odpowiednich zapisów do nowej
Ustawy o Pomocy Społecznej powinniśmy na ich losy znacząco wpłynąć.
Z poważaniem:Stowarzyszenie Pomocy Wzajemnej Barka w Strzelcach
Opolskich.
Ks. Józef Krawiec
Adrian Matuszczyk
Fundacja Pomocy Samotnej Matce
ul. Garbary 22
61 - 867 Poznań
Poznań dn. 23.07.2003
Panie Premierze.
Pracujemy od 1978r usiłując nieść wszechstronną pomoc rodzinom
niepełnym rodzicom samotnie wychowującym dzieci w większości są
to samotne matki. Nasi podopieczni to mieszkańcy Poznania i okolic,
ale również samotne matki, które znalazły się w sytuacji kryzysowej
pochodzące z całej Polski i przez różne pokrewne organizacje trafiły
do nas.
Od początku naszej pracy współpracujemy z Ośrodkami pomocy społecznej,
samorządami powiatowymi, samorządem wojewódzkim i administracją
państwową.
Każdy element współpracy zależy od:
- Postanowień ustawowych
- Zarządzeń wykonawczych
- Postaw i interpretacji urzędników, które z kolei zależą nie
tylko od treści 1. i 2. ale również od ogólnego tenoru tych dokumentów.
- Umiejętności negocjacyjnych.
Umiejętności negocjacyjne nie wystarczą, jeśli ustawa i zarządzenia
nie postawią do końca jasno, kierując się konstytucyjną zasadą pomocniczości,
równości podmiotów organizujących pomoc społeczną. Bo, że jako organizacja
obywatelska tą pomoc organizujemy na równi z samorządem i administracją
państwową, nie mamy żadnych wątpliwości.
W projekcie ustawy, który dotarł do nas pocztą elektroniczną tej
równości w organizowaniu pomocy społecznej nie da się zauważyć.
W dalszym ciągu mimo zapisów o współpracy w pierwszych paragrafach,
dalsze szczegółowe zalecenia ustawy nie pokazują koniecznego równego
traktowania urzędowej pomocy społecznej z pomocą społeczną świadczoną
przez organizacje obywatelskie.
Organizacje obywatelskie postawione są w sytuacji nieustających
petentów nie traktowanych demokratycznie i poważnie. Na przykład
w komisjach konkursowych gdzie oceniane są wnioski znajdują się
sami etatowi urzędnicy. I mamy wiele przykładów na to, że dotacje
przyznawane są metodą uznaniową.
W odniesieniu do pomocy rodzinom niepełnym widzimy novum, którego
skutków nie do końca umiemy przewidzieć Domy Matki i Dziecka -
dla kobiet w kryzysie bezdomnych w ciąży i z dziećmi mają się przekształcić
w Ośrodki wsparcia. Uważamy, że gdyby za tą innowacją szła możliwość
zatrudniania profesjonalnych doradców, tworzenia grup wsparcia i
innych metod aktywizacji matek oraz fachowa opieka nad dziećmi było
by to na pewno b. dobre. Domy dla Matek z dziećmi większości prowadzone
przez kościelne jednostki prawne i organizacje obywatelskie na dzień
dzisiejszy nie mają tych możliwości z powodu braków finansowych.
Wszystko to mogłaby zapewnić nowoczesna ustawa o pomocy społecznej
spójna z podobnymi regulacjami prawnymi w krajach Unii Europejskiej.
Łączę wyrazy szacunku ˇˇˇˇAnna Stecka
UWAGI DO PROJEKTU USTAWY O POMOCY SPOŁECZNEJ
Dotychczas podstawowym instrumentem działania państwa na rzecz
grup wykluczonych, długotrwale bezrobotnych i o obniżonej zdolności
do pracy były działania pasywne, ograniczone do środków pomocy społecznej
(świadczenia socjalne), z pominięciem innych instrumentów integracji
społeczno-zawodowej, jak edukacja socjalna i zawodowa oraz pomoc
w zatrudnieniu. W rezultacie zamiast rozwiązywać problemy grup wykluczonych
dotychczasowa polityka była bardziej ich przechowalnią. Jednak w
ostatnim okresie ma miejsce wyraźna zmiana kursu i wyłanianie się
zrębów bardziej inkluzyjnej polityki wobec grup najsłabszych na
rynku pracy, która zawiera znacznie szerszy zakres instrumentów
i podmiotów, niż obowiązująca dotąd koncepcja ograniczania marginalizacji
społecznej. Poza dotychczasową techniką opiekuńczą (świadczenia
socjalne pomocy społecznej) mieszczą się w niej także takie narzędzia,
jak technika zaopatrzeniowa zabezpieczenia społecznego w formie
usług niematerialnych (ochrona socjalna w formie poradnictwa, pośrednictwa
pracy, informacji o prawach i uprawnieniach) oraz polityka edukacyjna
i polityka zatrudnienia.
Inicjatywy rządu polskiego, w tym szczególnie ustawa o pożytku
publicznym i wolonariacie, projekt ustawy o zatrudnieniu socjalnym,
projekt programu budownictwa socjalnego oraz program kształcenia
ustawicznego stanowią sygnały wyłaniania się polityki ograniczania
ubóstwa i wykluczenia społecznego, zorientowanej na integrację społeczno-zawodową
grup najsłabszych przez jednoczesne wykorzystywanie instrumentów
pomocy społecznej i ochrony socjalnej z edukacją i wspieraniem zatrudnienia
oraz włączającej organizacje obywatelskie do realizacji zadań w
tym zakresie na zasadach partnerskich. Te programy rządu powstały
w dużej mierze we współpracy z organizacjami obywatelskimi, które
jak była o tym mowa niniejszym tekście wypracowały nowatorskie formy
integracji społeczno-zawodowej osób bezdomnych, uzależnionych i
chorujących psychicznie.
Nowe rozwiązania podejmowane w Polsce w zakresie ograniczania
ubóstwa i wykluczenia społecznego zbiegają się z inicjatywami prointegracyjnymi
podejmowanymi w krajach UE, a także w innych rozwiniętych krajach
świata, i to niezależnie od modelu polityki społecznej (Dania, Niemcy,
Stany Zjednoczone).
Uznając nieskuteczność i szkodliwość dotychczasowego podejścia
pasywnego w pomocy społecznej utrwalającego biedę i poszerzającego
skalę ekskluzji społecznej należy dokonać zdecydowanej zmiany kursu
w nowelizowanej właśnie ustawie o pomocy społecznej poprzez dążenie
do podniesienia poziomu zatrudnialności i wzmocnienia działań integracyjnych
o charakterze ekonomicznym i społecznym i wiązanie technik zaopatrzeniowych
(ochrona socjalna) z technikami opiekuńczymi (pomoc społeczna) oraz
polityką zatrudnienia oraz uczynienie z organizacji obywatelskich
integralnego elementu nowego systemu pomocy społecznej. Pracownikom
socjalnym pomocy społecznej i animatorom organizacji obywatelskich
działających w obszarze pomocy społecznej i usług socjalnych do
udzielania skutecznej pomocy niezbędne są dziś trzy podstawowe narzędzia:
- dobre prawo,
- stabilne środki publiczne
- integracja organizacji obywatelskich z systemem publicznej
pomocy społecznej na zasadzie równości podmiotów poprzez rozdzielenie
zasady finasowania od dostarczania usług z tego zakresu i równouprawnienie
podmiotów obywatelskich w dostarczaniu pomocy publicznej na równi
z jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej, podobnie jak
ma to miejsce w innych krajach UE ( Niemcy, Wielka Brytania, Francja).
więcej na ten temat...
Ewa Leś ,UW
Warszawa 03.07.23.
Zobacz też:
- Tekst obowiązującej ustawy i przygotowane projekty w dziale
PRAWO - więcej...
- Dyskusja o Ustawie o pomocy społecznej
___________ |