wstecz

Komitet Ministrów Rady Europy o pracownikach socjalnych

(mat.nadesłany: Andrzej Gocłowski - PTPS, DPS Forum 27.03.2005)

Na stronie internetowej Polskiego Towarzystwa Pracowników Socjalnych PTPS opublikowano ważny dokument Komitetu Ministrów Rady Europy na temat profesji pracownik socjalny. Dokument ten nosi nazwę Rekomendacja Komitetu Ministrów Rady Europy w sprawie pracowników socjalnych.

Rada Europy
Komitet Ministrów
Rekomendacja (2001)1Komitetu Ministrów dla państw członkowskich w sprawie pracowników socjalnych.

(Przyjęta przez Komitet Ministrów 17 stycznia 2001 r. na 737 spotkaniu Zastępców Ministrów)

Komitet Ministrów, zgodnie z warunkami artykułu 15.b Statutu Rady Europy,

a. odnosząc się do celu Rady Europy, jakim jest osiągnięcie większej jedności jej członków dla zapewnienia bezpieczeństwa oraz promowania ideałów i zasad, które są ich wspólnym dziedzictwem;

b. mając wzgląd na Konwencję Europejską Ochrona Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz system skutecznej międzynarodowej ochrony fundamentalnych praw i wolności;

c. mając w pamięci Deklarację Wiedeńską i Plan Działań dotyczących walki z rasizmem, ksenofobią, antysemityzmem oraz nietolerancją przyjęty na 1 Szczycie Przywódców Państw i Rządów Rady Europy w 1993 r.;

d. biorąc pod uwagę Konwencję Narodów Zjednoczonych dotyczącą Praw Dziecka;

e. mając na względzie Rekomendację 561(1969) Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy w sprawie ochrony mniejszości wobec złego traktowania;

f. mając w pamięci zwłaszcza własną Rezolucję (67)16 dotyczącą roli, przygotowania oraz statusu pracowników socjalnych, podobnie jak Rekomendację Nr R (91)16 dotyczącą przygotowania zawodowego pracowników socjalnych i praw człowieka;

g. biorąc pod uwagę Rezolucję (68)2 dotyczącą służb socjalnych dla migrujących pracowników, Rezolucję (77)33 dotyczącą placówek dla dzieci, Rezolucję (77)37 w sprawie służb pomocy mieszkaniowej, Rekomendację (79)17 dotyczącą ochrony dzieci przed złym traktowaniem, Rekomendację (80)12 dotyczącą służb doradczych w sprawie zawierania małżeństw oraz dla rodzin, wreszcie Rekomendację (84)24 odnośnie udziału zabezpieczenia socjalnego w środkach prewencyjnych;

h. mając w pamięci Deklarację Kopenhaską oraz Program Działań Światowego Szczytu Narodów Zjednoczonych dotyczącej Rozwoju Społecznego w 1995 r., podobnie jak Sesji Specjalnej Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych w sprawie rozwoju społecznego w Genewie w czerwcu 2000 r.;

i. powołując się Ostateczną Deklarację 2 Szczytu Przywódców Państw i Rządów Rady Europy zebranych w Strasbourgu 10 i 11 października 1997 r., na którym ustalono, że „integracja społeczna jest jedną z głównych potrzeb rozszerzającej się Europy, do realizacji której należy dążyć, gdyż w sposób istotny wspiera ona prawa człowieka i jego godność”;

j. biorąc pod uwagę Wspólną Deklarację europejskich ministrów edukacji w sprawie obszaru europejskiego w zakresie kształcenia na poziomie wyższym, którzy spotkali się w Bolonii 19 czerwca 1999r.;

k. mając w pamięci konferencję kończącą projekt Rady Europy "Godność ludzka a wykluczenie społeczne”, która odbyła się w Helsinkach w maju 1998 r. oraz propozycję działań przeciwko ubóstwu i wykluczeniu społecznemu przy współpracy ze wszystkimi właściwymi partnerami;

l. uznając w tym kontekście, że globalizacja, polityczna i społeczna transformacja oraz zasięg i prędkość zmian stwarzają napięcie społeczne (np. bezrobocie, ubóstwo, migracje, a w końcu presję na relacje rodzinne), które są zagrożeniem dla spójności społecznej i przyczyniają się do destabilizacji rodziny;

m. uznając, że praca socjalna miała i ma wciąż znaczący udział w odpowiedzi na ekonomiczne i społeczne zmiany oraz na wspieranie ludzi i społeczności wymagających pomocy w okresie tych zmian;

n. uznając, że paneuropejska współpraca w zakresie polityki społecznej jest w tym kontekście niezwykle ważna;

o. uznając, że praca socjalna promuje wsparcie społeczne dla jednostek, grup i społeczności lokalnych, umożliwia integrację społeczną w okresach zmian oraz wspiera i ochrania potrzebujących członków społeczności, podejmując współpracę z użytkownikami usług socjalnych, społecznościami lokalnymi oraz innymi profesjonalistami. Dla niektórych ludzi osobiste nieszczęścia czy zmiany wpływają na zdolność do działania. Niektórzy potrzebują opieki, wsparcia i ochrony. Pracownicy socjalni odpowiadają na te potrzeby: oni mają istotny udział w promowaniu integracji społecznej, zarówno w działaniach zapobiegających, jak i odpowiadających na problemy społeczne. Praca socjalna jest więc inwestycją w przyszły dobrobyt Europy;

p. uznając, iż w sytuacji gwałtownych konfliktów społecznych na ogromną skalę, pracownicy socjalni z ich doświadczeniem w socjalnej i medyczno – socjalnej praktyce mają odgrywać kluczową rolę w reprezentowaniu specyficznych potrzeb uchodźców, przesiedleńców oraz promowaniu społecznego pojednania;

q. uznając, że natura profesjonalnej pracy socjalnej wymaga od niektórych pracowników socjalnych najwyższego poziomu odpowiedzialności w podejmowaniu decyzji oraz dojrzałego osądu, a w końcu wysokich standardów kompetencji, dlatego niezbędne jest odpowiednie wykształcenie i profesjonalne przygotowanie;

r. uznając, że praca socjalna jest zawodem ściśle powiązanym z innymi społecznymi profesjami. Opiera swą wiedzę na naukach humanistycznych i społecznych oraz podlega systematycznej ewaluacji własnej praktyki;

s. uznając, że skuteczne zarządzanie jest zasadnicze dla zapewnienia morale i realizowania obowiązków przez pracowników socjalnych, a więc i jakości wykonywanych usług;

t. uznając, że mobilność profesjonalistów, wykładowców i studentów pomiędzy krajami Europy pomaga promować wspólne zrozumienie, zawodową elastyczność oraz jakość usług;

u. wierząc w końcu, że aktualna jest potrzeba wydania odnowionej europejskiej formuły zasad efektywnego kształcenia, praktycznego przygotowania, praktyki i warunków pracy pracowników socjalnych oraz rekomendowania państwom członkowskim działań, które powinny podjąć, aby wesprzeć pracowników socjalnych w wypełnianiu ich podstawowych obowiązków,

Rekomenduje rządom państw członkowskich:

1. respektować zasady wydane w załączniku do bieżącego tekstu;
2. podjąć następujące działania:
   1. zapewnić stabilne zasady prawne, w ramach których pracownicy socjalni mogliby działać;
   2. zaangażować pracowników socjalnych i użytkowników do ustalania i monitorowania standardów usług;
   3. rozpoznać implikacje politycznych i społecznych przekształceń w Europie dla praktyki pracy socjalnej oraz dla wstępnego, dalszego i ustawicznego przygotowania pracowników socjalnych na wszystkich poziomach;
   4. wspierać rozwój nowych technologii komunikacyjnych w kształceniu i przygotowaniu do pracy socjalnej;
   5. promować włączenie obowiązkowych kursów dotyczących praw człowieka w programy nauki pracy socjalnej i zapewnić w szczególności ich włączenie do praktyki;
   6. zachęcać do rekrutacji studentów, wykładowców i praktyków z mniejszości i grup etnicznych oraz wspierać rozwój metod pracy socjalnej, które są odpowiednie do potrzeb wszystkich społeczności;
   7. promować wydawanie materiałów do nauki w zakresie praw człowieka i problemów mniejszości oraz dokonanie przekładu dokumentu Prawa człowieka a praca socjalna: podręcznik dla szkół pracy socjalnej (Centrum Praw Człowieka Narodów Zjednoczonych) na języki odpowiadające lokalnej praktyce socjalnej;
   8. ustanowić mechanizmy zapobiegania przyszłemu zatrudnianiu w służbach socjalnych ludzi, którzy byli skazani za nadużycia wobec dzieci oraz osób dorosłych, którym świadczono usługi opiekuńcze;
   9. wspierać rozwój kodeksów etycznych w odniesieniu do istniejących międzynarodowych instrumentów oraz wymagać od agencji pomocowych promowania dobrej praktyki, poprzez bezpośrednie odniesienie w umowach dotyczących usług socjalnych do zapisów kodeksów etycznych, a także zabezpieczania warunków pracy zgodnie z takimi wymaganiami etycznymi;
   10. określić środki dla promowania wymiany zawodowych pracowników socjalnych, wykładowców i studentów pomiędzy krajami europejskimi;
   11. dążyć do rozwoju i promocji zgodności i porównywalności we wszystkich obszarach kształcenia do pracy socjalnej oraz do pogodzenia inicjatyw, które mają do tego prowadzić;
   12. zachęcać służby socjalne do korzystania z zawodowych pracowników socjalnych;
   13. ściśle pracować w sposób multidyscyplinarny z zawodowymi organizacjami pracowników socjalnych w celu realizacji tych rekomendacji.

Załącznik do Rekomendacji Rec(2001)1

Zasady jakimi powinni posługiwać się pracownicy socjalni działając na rzecz utrzymania integracji społecznej, ściśle współpracując z ich organizacjami zawodowymi:

Ludzkie prawa i wolności muszą być respektowane i rzeczą konieczną jest zwrócenie szczególnej uwagi na wieloraki wpływ na ludzkie zachowania, jakie wywołują zarówno społeczne, ekonomiczne i psychologiczne czynniki, jak i religijne oraz kulturowe tradycje. Efektywne kształcenie w zakresie pracy socjalnej oraz praktyczne przygotowanie w coraz bardziej mobilnym i rozmaitym europejskim społeczeństwie, wymaga zrozumienia społeczności mniejszości etnicznych oraz wrażliwości na międzykulturowe różnice.

Tam, gdzie jedne osoby mają poczucie zagrożenia ze strony innych, prawa człowieka muszą być respektowane, jednocześnie jednak powinny chronić interesy innych.

Pracownicy socjalni wspólnie z innymi agencjami zawodowymi oraz rządami są w pierwszym rzędzie odpowiedzialni za identyfikowanie zagrożeń oraz chronienie przed przemocą dzieci oraz osób starszych wymagających opieki.

Rządy, profesjonaliści zajmujący się opieką, włączając w to zawodowych pracowników socjalnych, wolontariuszy oraz agencje, które ich zatrudniają, muszą działać razem dla dobra społeczności oraz promować integrację i skuteczne oferty pomocy dla poszczególnych osób, jak i społeczności.

Praca socjalna powinna mieć w zwyczaju respektowanie społecznych i kulturowych tradycji, tak samo jak praw i potrzeb osób korzystających z pomocy.

Kodeksy etyczne oraz procedury postępowania dla pracowników socjalnych oraz ośrodków są podstawowym wsparciem efektywnej praktyki pracy socjalnej i zapewniają szacunek wobec ludzkiego życia.

Agencje są odpowiedzialne za zdefiniowanie standardów usług i jakości, które wezmą pod uwagę potrzeby i oczekiwania klientów, zasad etycznych, celów zawodowych oraz efektywności finansowej. Standardy te powinny zostać określone na podstawie badań, być przejrzyste i regularnie monitorowane. Pracownicy socjalni powinni być zaangażowani w definiowanie i monitorowanie tych standardów.

Wstępna edukacja i przygotowanie praktyczne muszą być częścią dalszego procesu obejmującego ustawiczne kształcenie i możliwość zdobycia zaawansowanego wykształcenia.

Przygotowanie pracowników socjalnych powinno dokonywane na wszystkich poziomach przy udziale wykładowców, praktyków i użytkowników usług socjalnych. Nauczyciele uczący praktyki pracy socjalnej w instytucjach szkolących na poziomie wyższym powinni mieć osobiste doświadczenie w praktyce pracy socjalnej.

Badania są podstawą dla rozwoju pracy socjalnej. Wszyscy praktykujący pracę socjalną muszą rozumieć zastosowanie badań, umieć interpretować badania oraz posiadać sposobność do podjęcia czy uczestniczenia w badaniach.

Agencje specjalizujące się w pracy socjalnej muszą wspierać te zasady poprzez tworzenie otwartego środowiska współpracy, stale zdobywającego wiedzę czerpiąc nie tylko z wyników badań, ale też z opinii użytkowników usług socjalnych oraz doświadczeń praktyków pracy socjalnej.

Środowisko współpracy pracowników socjalnych powinno być właściwym miejscem dla przyjęcia i zastosowania zasad etycznych i dobrej praktyki.

Pracownicy socjalni powinni mieć możliwość promocji na stanowiska ekspertów zawodowych, zarządzających jednostkami oraz wykładowców akademickich.

Aby osiągnąć satysfakcjonującą jakość służb socjalnych, konieczne jest stworzenie właściwych mechanizmów wymiany wiedzy oraz mobilności zawodowych pracowników socjalnych pomiędzy krajami Europy.

źródło: www.coe.int

Tłumaczenie własne: P.B. /PTPS/ www.ptps.ops.pl

wstecz